De allereerste, het is donker, is natuurlijk de belangrijkste. In principe ook het makkelijkste te verhelpen met een goede hoofdlamp. Als je vaker ‘s nachts, of in elk geval in het donker, gaat lopen, heb ik maar één advies. Investeer in een goede hoofdlamp. De definitie van goede hoofdlamp is dat hij genoeg licht geeft, uitgedrukt in lumen. 300 tot 400 lumen voor standaard bospaden, 400 tot 600 lumen als je over technischer terrein loopt of een snelle jongen of snel meisje bent. De meeste hoofdlampjes hebben twee of soms drie verschillende standen waarbij je kan switchen in de hoeveelheid licht. Dat is om meerdere redenen handig. Ten eerste spaart het batterij. Als je een hele nacht doorloopt moet een goede hoofdlamp het dan ook best lang volhouden. Zeker als je ‘s winters loopt waar de nachten langer zijn. Iets anders dus om naar te kijken is of de lamp de mogelijkheid heeft tot een batterij switchen of een back up batterij. Mijn lamp heeft drie standen met een oplaadbare batterij. Mocht deze leeg zijn, dan kan ik een back up pack koppelen die op AAA-tjes draait. Ik zit dus nooit zonder licht (tenzij de lamp zelf stuk gaat natuurlijk in welk geval een reservehandlampje om bij de bewoonde wereld te komen ook handig is).

Een andere handige reden als een lamp meerdere standen heeft is omdat hardlopen onder het licht van een lamp heel vermoeiend kan zijn. Dan is het fijn om op stukken waar het kan, iets minder fel licht te hebben. Gerelateerd daar aan is dat de nacht, tenzij het hartje zomer en warm is, vaak last heeft van optrekkend vocht. Dat wil zeggen, er hangt vocht in de lucht en dat weerkaatst het licht van je lamp waardoor je in de mist loopt. Ook dan kan een iets minder sterkere lamp prettiger lopen dan vol licht. Overigens vast iets om rekening mee te houden. Als je een evenement loopt en je komt bij een verzorgingspost, lamp uit! Niks vervelender voor mensen dan verblind worden door het licht van jouw lampje. Dat geldt overigens ook als je op straat langs de weg loopt. Hou rekening met automobilisten. Je lamp blijft aan maar draai je hoofd even weg of kijk naar beneden.

Dat gezegd hebbende, het laatste waar je lamp aan moet voldoen is dat hij lekker zit. Net als alle andere zaken, na een x aantal uren gaat zo’n lamp irriteren als hij ergens schuurt of op je hoofd drukt. Lekker zitten en niet verliezen, dus hij moet onbeweeglijk op je hoofd blijven of je nu wandelt, rent of springt. Als laatste is het fijn als je je lampje kan stellen vanuit welke hoek hij schijnt. Iets meer voor je voeten, iets verder weg, afhankelijk van wat je prettig vindt en op welke ondergrond je loopt. Iets verder weg geeft de mogelijkheid om te anticiperen om wat er komt, maar soms heb je het juist meer voor je voeten nodig om goed te kunnen zien waar je loopt. Zo ver het gebruik van je hoofdlamp. Oh ja, misschien toch nog een ding. Wanneer zet je je lamp op en aan? Dat is voor iedereen anders. Ik heb hele stukken gelopen in het donker zonder lamp, je zou verbaasd staan hoe licht het kan zijn bij volle maan en ik probeer het altijd zo lang mogelijk uit te stellen, maar er komt altijd dat moment, meestal in het bos, dat je weet: ‘Nu kan ik niet meer zonder’. Overigens zijn er evenementen waarin ze je verplichten om tussen bepaalde tijdstippen een lamp te dragen.

Het lopen in de nacht vraagt zoals gezegd meer van je concentratievermogen. De focus van de lamp is vermoeiend en je kan veel minder goed anticiperen. Dat betekent nog beter opletten waar je loopt. Op asfalt zal het niet zo’n probleem zijn, maar op zand- of gravelpaden, in het bos of op technische stukken met klimmen en dalen is het van belang dat je goed kijkt waar je je voeten neerzet. Omdat je niet ver kan kijken kan je ook minder goed anticiperen. Sta je ineens met je voeten in de bagger omdat je een plas over het hoofd gezien hebt en die boomwortel die overdag al vervelend doet kan ‘s nachts nog veel vervelender zijn. Maar dat anticiperen geldt niet alleen voor de ondergrond waar je loopt. Een zijweggetje is zo gemist net als die pijl op de route bij een evenement. Meestal gebruiken ze wel fluorescerende pijlen maar de juiste richting volgen bij een kruising kan lastig zijn als je de wegen niet kan overzien. Zo hebben we eens met drie man twee kilometer over de route teruggelopen nadat we gedesoriënteerd waren bij een splitsing. Liepen we een helling terug op waar we achteraf gezien net vandaan kwamen. Pas toen we een heel herkenbare hut voorbij liepen wisten we dat we hier al gelopen hadden maar de andere kant op. Enfin, just saying…

Het niet kunnen overzien waar je loopt in combinatie met dat concentratievermogen is ook relevant in het kader van afleiding. Overdag zie je van alles en ben je makkelijk afgeleid. Mooie vergezichten, diverse paden, een mooie boom of plant of bloem, een leuk meertje en wandelaars die je gedag zeggen of waar je misschien zelfs een praatje mee maakt. ‘s Nachts zie je niks, alleen maar de lichtbundel van je lamp en een paar meter van het pad voor je waar je loopt. Je moet dus goed in staat zijn om lange saaie uren te kunnen maken. Omdat juist die mooie plaatjes en die afleiding een belangrijke reden is voor mensen om te gaan trailen zou ik het zeker uittesten of dit wel je ding is voordat je je inschrijft voor een evenement waar je de nacht door gaat. Maar muziek dan? Kan dat niet afleiden? Dat kan zeker maar dit is ook heel persoonlijk en soms ook afhankelijk van je bui. Muziek leidt af maar dat werkt twee kanten op. Het leidt af van het ‘saaie’ lopen maar het leidt ook af als je juist geconcentreerd moet zijn. Dus muziek is zeker een optie, maar ik zou het wel doen op plekken waar je minder concentratie nodig hebt en zeker uittesten of dat voor jou werkbaar is.

Dat geldt ook voor alleen lopen en/of in het donker in het bos zijn. Je moet niet bang uitgevallen zijn want je gaat weinig mensen tegenkomen. Bij een evenement zijn er natuurlijk andere lopers en als je samen met iemand loopt ben je niet alleen. Maar in mijn geval loop ik vaak achteraan en daarmee alleen. Ik wil Frank niet altijd ophouden waardoor we niet samen lopen en andere lopers zijn me vaak genoeg allemaal voorbij. Als je dan valt is er niemand die je opraapt en vraagt of het goed met je gaat, dat zal je helemaal zelf moeten doen. Net als de juiste weg volgen of jezelf oppeppen als je een dipje hebt. Het vinden van motivatie kan in het donker ook wat lastiger zijn dan als het zonnetje schijnt. Ook hier geldt dat je met een evenement altijd wel een tracker bij je hebt met een noodknop maar ook dat gaat maar zover. Een noodknop heeft namelijk de vervelende eigenschap dat je die wel in moet kunnen drukken. Klinkt allemaal heel ernstig en serieus, dat is het niet als je goed voorbereid en goed getraind bent, maar feit blijft dat het in de nacht nu eenmaal nét even een tikkie anders is.

Nog een dingetje over dat bang zijn. ‘s Nachts lopen er ook dieren in het bos of over de hei. Dieren die zich in het donker iets vrijer wanen dan overdag als ze verscholen zitten voor de wandelaars. De kans dat je ‘s nachts dus dieren tegen komt is daarmee groter aanwezig dan overdag. Zo liep ik ooit ergens waar er ineens een kudde Schotse hooglanders op mijn pad stonden. Ik kon er links niet langs, ik kon er rechts niet langs en de koe met de grootste hoorns stond in het midden van het pad en had geen enkele intentie om ook maar één stap opzij te doen. Terugkeren en omlopen was ook niet echt een optie dus daar sta je dan. Uiteindelijk heb ik haar vriendelijk maar dringend gevraagd of mevrouw alsjeblieft een stapje opzij wilde doen zodat ik er langs kon. Dat deed ze na veel morren uiteindelijk en uiterst voorzichtig en met knikkende knietjes ging ik dwars door de kudde om daarna zo snel mogelijk mijn weg te vervolgen. Een kilometer later schoot er een andere kudde van ‘iets’ keihard weg aan de zijkant van mijn pad. Ik herkende het geluid van paardenhoeven, denk ik, maar mijn hartslag schoot van 120 naar 180 in één seconde. En dan heb ik het niet over de ontelbare keren dat een hert mijn pad kruiste of dat ik in het licht van mijn lamp onheilspellende gloeiende ogen zag. Gelukkig ben ik niet bang aangelegd.

Als je dat zo allemaal leest, waarom zou je je dan überhaupt de nacht in wagen? Omdat zoals gezegd de nacht magisch is. Als je alle zaken goed onder controle hebt is er niks gavers, mooiers en magischer dan ‘s nachts lopen. Het feit dat er niemand is, of heel weinig mensen zijn, de lampjes van een dorp ver weg in de vallei onder je kont schijnen, de sterren en de maan aan de hemel staan te schitteren, het gevoel van helemaal alleen op de wereld zijn en die wereld is van jou en van niemand anders. It’s just you, yourself and you. Het avontuur van de nacht, de dieren die nu wel dichtbij zijn of die je overdag überhaupt niet ziet en het helemaal op jezelf aangewezen zijn. De stilte van de straten als je na een stuk bos of heuvel door een dorp komt. Iedereen ligt in zijn bed te slapen maar jij niet. Jij loopt daar en bent bezig met iets magistraals, namelijk een hele lange afstand lopen. Jij bent de held en je bent uitzonderlijk. Jij doet dingen die andere mensen niet doen. Dat maakt het bijzonder. Het helpt dat ik een nachtmens ben, ‘s nachts ben ik op mijn best.

Maar het allergaafste van de nacht vind ik het blauwe uur. Dat uur vlak voor zonsopgang. Je hebt net tien, twaalf uur door de nacht gelopen met alle geuren, beelden, gevoelens en geluiden die daar bij horen. En dan daalt de temperatuur en wordt het stil. Je voelt het, je ziet het, je hoort het. Je weet dat het niet lang meer duurt voordat het langzaam licht wordt en op een gegeven moment de eerste zonnestralen zich aandienen. De wereld gaat zometeen ontwaken en dan is de magie van de nacht voorbij. Maar nu nog heel even niet. Nu is deze op zijn sterkst en is het nog allemaal van jou. Van jou en van niemand anders. De magie die je het gevoel geeft dat je leeft omdat al je zintuigen op scherp staan. En dan? Dan kraait de haan en is het voorbij.

Ga je een keer met me mee op avontuur in de nacht?

De weg naar Zeeland gaat binnendoor met veel opgebroken wegen, stoplichten en een stukje file, maar om 14:37 parkeer ik mijn auto voor de deur. Ik val met mijn neus in de boter, of liever gezegd in de lunch want die staat klaar. Gelukkig maar want van eten is sinds vanochtend vroeg niet veel terecht gekomen. Na een fijn weerzien, een kop soep en twee broodjes moeten we ons al gaan omkleden want we moeten naar de start. Wij zitten in Vrouwenpolder en de run, de ladiesrun welteverstaan, is in Zoutelande, toch zo’n 15 km verderop. Met, naast Marjon en Yade, zijn we acht vrouw sterk, ik, Deborah, Frouke, Jeanique, Joyce, Rochelle, en Nikita en Sas maken het stel compleet. Die laatste twee kende ik nog niet maar dat duurt gelukkig niet lang.

Eenmaal de auto’s geparkeerd wandelen we richting start/finish waar Marjon ons laat zien waar we morgen gaan vrijwilligen. Bij de Cheerzone op de dijk, de laatste 500 meter van het parcours. Beneden aan de andere kant van de dijk ligt het strand en de zee, die er prachtig bij liggen, opgefleurd door het licht van de stralende zon. Daar moéten foto’s gemaakt worden. Ik denk gelijk terug aan het strand tijdens de Beaches etappe van de Liberation Trail en ik hoop zondag, als ik ook een stuk over het strand ga lopen, dat ik dan ook mooie plaatjes kan maken. Met Nikita, Sas en Deborah, en Yade in onze kielzog met de grote camera, lopen we de trap af naar beneden voor een minifotoshoot. Niet te lang want we willen nog naar de wc en de start duurt niet zo lang meer. We hebben mazzel want de rij bij de wc is niet lang. Het wachten is op Jeanique. Niet alleen is zij lopend naar de start vanwege haar marathontraining, ook gaat ze een gooi doen voor het podium. Als ze er is is het al bijna tijd en terwijl zij vooraan start loopt de rest via de tent naar achteren om aan te sluiten in het startvak. Er is ook een 16 km trail, die start 10 minuten voor ons. Als die weg zijn, zijn wij aan de beurt en 10 minuten later gaan we van start.

De eerste meters zijn door de straat en het is smal en druk waardoor we niet snel kunnen. Dat is helemaal niet erg, we hebben geen haast en proberen bij elkaar te lopen. Daarna gaan we de dijk op en van de dijk lopen we het strand op. Het strand dat vooral uit mul zand bestaat en slechts een klein en zeer nat strookje aan de kustlijn. Ik loop voorop met Sas en Nikita, Frouke en Deborah lopen samen en Joyce en Rochelle ook. We proberen ze in de gaten te houden en bij te blijven maar het is lastig. Na een paar kilometer zijn we ze in feite kwijt, niet in de laatste plaats omdat we om de haverklap tussen de palen op het strand door moeten. Supergaaf voor de foto, enorm in de weg voor het lopen. Het maakt de boel onoverzichtelijk en je wordt de hele tijd uit je ritme gehaald. Niet dat we haast hebben maar toch.

Ik voel het mulle zand aan mijn benen en besluit langs de kustlijn te gaan lopen waar het iets harder en vlakker is. Het gevolg is steevast niet alleen natte voeten en sokken, maar sowieso natte en zanderige benen door het opspattende water. Ach, ik ben wel wat gewend en als ik de boel niet al te veel wil forceren loopt dit toch fijner. Bovendien, als de boel eenmaal nat is maakt het toch niet meer uit. Ik loop met Sas en Nikita op en af, dan loop ik weer iets voor, dan lopen zij weer iets voor en we wachten op elkaar. Het lopen valt me wel steeds zwaarder, het is een lang stuk over het strand. Ik ben dan ook heel blij als we na 5 km het strand af mogen én dat we een waterpost hebben.

Het strand wordt ingeruild voor duinen, die beginnen met een lekkere klim omhoog via een trap. Daarna is het golvend op en af terwijl aan onze rechterhand de zon aan zijn gouden uur begonnen is. Het ziet er prachtig uit, wat zou ik nu graag een fotoshoot doen! Maar ik moet doorlopen. Op kilometer 7 beginnen mijn bovenbenen serieus te protesteren. Twee weken geleden zit er nog in én misschien gisteravond ook nog. Omhoog doe ik dan ook maar gewoon wandelen, omlaag is gratis dus dan kan ik nog wel rennen. De dames lopen nu iets voor me uit maar ik hou ze in de smiezen. Weer iets meer dan een kilometer verder gaan we weer een trap af om opnieuw op het strand te lopen. Het is nu veel rustiger en de strook met hard zand lijkt ook iets breder dus ik kan nu zonder hele natte voeten doorrennen.

De laatste kleine kilometer is weer van het strand af en omhoog, en ik heb serieus medelijden met de marathonlopers morgen. Dan heb je 40 km gehad en krijg je dit nog. Misschien mijn plan om hem volgend jaar te willen lopen toch nog even bijstellen. Ik zet mijn tanden op elkaar voor de laatste 500 meter, het punt waar we morgen zullen staan, en als ik de dijk afloop naar de straat hebben de meiden op me gewacht. Samen lopen we naar beneden, krijgen nog een leuk vlaggetje en leggen we de laatste meters naar de finish af. We krijgen onze medaille als ik zie dat er 9,8 km op mijn horloge staat. Dat kan natuurlijk niet en Sas en ik (Sas en Sas), lopen nog twee rondjes om de kerk om hem vol te maken. Nikita had haar horloge al uitgezet. Een split second later ben ik ze echter kwijt en loop dan maar naar Marjon en Yade die bij de finish staan. Dan kom ik ze daar wel weer tegen.

Als ik daar ben krijg ik het heel koud en begin te trillen. Ik val bijna flauw en bedenk me dat ik iets moet eten. Marjon wijst me richting de snackbar. Dat is niet alleen verder lopen dan ik dacht maar het duurt ook heel lang voordat ik mijn broodje kroket krijg. Ik loop snel terug terwijl ik hem opeet en voel me een stuk beter. Eenmaal terug is de rest ook gefinisht en Jeanique is, na wat verwarring, als derde uitgeroepen. Niet de enige verwarring want het was de bedoeling dat we tegelijkertijd en als groep zouden finishen dus we hadden even moeten wachten. Heb ik dus effe gemist. Shit, ik voel me lullig want ik had beter moeten weten maar ik kan er helaas niks meer aan doen. We rijden terug naar de B&B waar ik snel onder de douche spring. Als de rest ook klaar is komen we beneden samen waar Femke wat hapjes en bittergarnituur klaargemaakt heeft. We halen ook nog een snack bij de snackbar en als iedereen uitgegeten is duiken we lekker het bed in. Morgen krijgen we een verrassing!

De wekker gaat om 7:00 want om 8:00 krijgen we ontbijt. Ontbijt dat uitstekend verzorgd is. Gisteren konden we al aangeven wat voor ei we wilden. Voor de rest is het buffet heel erg gevuld en kan ik zoals gewoonlijk niet kiezen wat ik wil eten. Ergo, ik eet alles. Na het ontbijt vertrekken we richting Middelburg voor onze verrassing. We worden verkleed in traditionele Zeeuwse klederdracht voor een fotoshoot. Hoe cool is dat? Er is hilariteit alom en natuurlijk kopen we gelijk de nodige souveniertjes. Na de shoot hebben we wat tijd voor onszelf wat vooral besteed wordt aan een beetje shoppen, koffie drinken en hééé, ze hebben hier een chocoladewinkel met ambachtelijke bonbonnetjes. Natuurlijk scoren we ook authentieke zeeuwse bolussen. Geen idee wanneer ik die moet gaan eten maar ze gaan in de tas. Neem ik ze wel mee naar huis morgen. Dan is het tijd en moeten we aan de bak.

We rijden terug naar Zoutelande en melden ons in de wedstrijdtent. Daar krijgen we een hesje, een fluitje, consumptiebonnen en een meer dan gevulde goodiebag met snacks en hebbedingetjes. Maar goed dat ik met een grote tas naar Zeeland ben gekomen, ik heb bijna een tweede koffer nodig. Dan krijgen we uitleg wat er van ons verwacht wordt. 2 dames moeten bij de kabeldrempel op het parcours gaan staan om de lopers er op te wijzen dat ze niet struikelen of vallen. 4 dames staan boven aan de dijk bij de oversteek en de laatste 2 doen hetzelfde maar dan beneden aan de straat. Dat moet wel lukken. Bovendien is het prachtig weer dus we hebben niet te klagen. We verdelen ons en maken afspraken over wisselingen en dan is het wachten op de eerste lopers. Dat duurt niet al te lang en we zien en horen de winnaars finishen.

We wisselen om de drie kwartier. Ben ik bij de oversteek op de dijk samen met Joyce begonnen, mag ik nu naar de straat. Inmiddels is het een stuk drukker geworden met lopers die de finish bereiken. Ik zie zelfs een paar bekenden finishen en ook Gaby komt voorbij. Ik heb het te laat door, ze is al voorbij voor ik er erg in heb. Als het tijd is om naar de drempel te gaan loop ik eerst even langs de tent voor wat te drinken. Ik meld me daarna weer boven en gebruik mijn vlaggetje om de lopers te wijzen op de drempel. Ondertussen kijk ik uit naar Marcel en Marcella. We zijn bijna 4,5 uur onderweg dus ik verwacht ze elk moment. Dan word ik aangesproken door een dame in het Duits. Er ligt iemand op de grond met hevige kramp, of de EHBO kan komen. Ik ren naar de oversteek waar ze met z’n vieren staan en vraag Deborah of ze de EHBO kan waarschuwen zodat ik terug kan naar mijn plek en Joyce niet alleen hoeft te staan. Terwijl ik terugloop zie ik ineens de rug van Marcella en kan nog net Marcel roepen voor een schouderklop. Shit, heb ik ze in feite net gemist, zal je net zien.

Ik neem mijn plek weer in en in de tussentijd is de dame met kramp weer in beweging. Gelukkig maar want de EHBO geeft aan mensen met kramp niet te kunnen helpen. Ik wijd me dus maar weer gewoon verder aan mijn taak tot het weer tijd is om afgelost te worden. We passeren de 5 uur en dat beginnen we echt te merken aan de deelnemers. Het veld dunt uit en de lopers hebben het zwaar. We doen ons best om ze te blijven aanmoedigen. Ineens zie ik Michel Groesbeek lopen. Ik spreek hem aan en hij herkent me uiteindelijk en we maken samen een foto. Dan gaat hij gauw weer door want de finish wacht, maar niet te lang. Vanaf tien voor zes wordt het spannend want om zes uur gaat de finish toch echt dicht. De laatste lopers passeren en dan is het tijd voor de écht laatste loper die gevolgd wordt door niet alleen een bezemfiets maar ook een groep doedelzakspelers. Het levert mooie plaatjes op.

Als iedereen binnen is verzamelen we en geven onze hesjes en fluitjes weer af in de tent. We krijgen nog een broodje rookworst van de organisatie en een ijsje van Marjon en dan rijden we terug naar de B&B waar Femke pasta voor ons heeft gemaakt. Dat doet ze normaal gesproken niet maar voor ons heeft ze een uitzondering gemaakt. Het smaakt allemaal prima. Als we na het eten nog een Moordoku hebben, gemaakt door Femmeke, de dochter van Frouke, en een potje sjoelen waar zelfs twee prijzen te vergeven zijn is de dag helemaal compleet. Niet in de laatste plaats omdat ik de tweede prijs, een doos met authentiek Zeeuws zout, gewonnen heb. Is dat ene potje per jaar sjoelen op Oud en Nieuw toch nog ergens goed voor. We gaan daarna lekker op tijd naar bed want het was een lange, enerverende maar vermoeiende dag en ik wil morgen de zonsopgang zien en een rondje lopen.

Ga ik het doen? Ja ik ga het doen. Ik heb de wekker op 6:15 staan maar ben eigenlijk om 6:00 al wakker. Voorzichtig en heel zachtjes om Rochelle en Joyce niet wakker te maken kleed ik me langzaam aan. Ik neem de tijd, niet alleen om zachtjes te kunnen doen maar ook omdat het eigenlijk nog donker is en ik het goed moet timen zodat het licht genoeg is al ik het bos- en duingedeelte in ga. Ik heb een route gekregen maar omgedraaid zodat ik de eerste 4 kilometer over het asfalt loop. Ik sta exact om 6:30 beneden en pak een banaan die Femke speciaal op mijn verzoek gekocht heeft gisteren. Ik stap naar buiten. Het is fris maar niet koud. Ik ben niet de enige vroege vogel, de buurman stapt in zijn auto en rijdt weg. Ik ga op pad.

Het is even goed kijken dat ik de juiste kant op loop. Ondanks dat het nog nacht is, heb ik genoeg licht van de maan om te kunnen zien. Nog een teken dat ik een nachtmens ben, ik kan namelijk redelijk goed zien in het donker. De route leidt me over een weg en fietspad dat er verlaten bij ligt. Heerlijk zo alleen op de wereld. Dan moet ik over een onverhard pad tussen twee heggen door om weer op asfalt uit te komen. Als ik na 4 kilometer bij het bos ben is het al licht aan het worden en kan ik gewoon zien. In het bos springen de herten links en rechts weg en ik hoor ze burlen want het is het seizoen. Hoe gaaf is dat? Het lijkt wel een hertenkamp maar dan in het groot. Dan hoor ik een korte blaf van een hond en het duurt even voor ik door heb dat het een hert is. Een stukje verderop denk ik nog een hert te zien. Ik maak een foto en denk dan dat het misschien toch gewoon een struik en een halve boom is. Als ik twee stappen heb gezet springt hij weg en is het toch een hert. Een hert met een groot gewei. Ik ben gelukkig.

Ik loop nu langs een water en aan het einde moet ik er omheen om het duingebied in te gaan. De zon begint zich nu echt wel aan te kondigen als ik de oranje gloed aan de horizon zie. Tegen de tijd dat ik boven op de duinen sta laat hij zich echt zien en vergaap ik me aan het prachtige uitzicht. De zon, de duinen en de mist die er boven hangt. Ik blijf foto’s maken. Mijn telefoon piept dat ik de lens schoon moet maken maar het is gewoon de mist die een vertekend beeld geeft. Ik loop weer verder en kom weer in het bos. Daar kom ik een man tegen, de eerste. We maken een praatje, met name over de schoonheid van het gebied en de ochtend. Het blijkt ook een rotterdammer die om 5:00 in de auto gestapt is om hier te wandelen en foto’s te maken. Na wat ik net gezien heb geef ik hem geen ongelijk als er weer een hert wegspringt een stukje verderop.

Ik ga weer verder en moet weer even zoeken. Een kilometer verder ben ik weer in de duinen en naast de hertjes en reeën springt er ook een verloren haas voor mijn voeten weg en hoor ik de vogels fluiten. Ik moet klimmen en het smalle paadje boven aan de duin zorgt voor natte voeten. Het is het gras en de dauw die er aan hangt. De zon klimt steeds hoger en dan is de wereld niet meer alleen van mij als ik langzamerhand meer en meer wandelaars tegen begin te komen. Het mag de pret niet drukken, de grote koperen ploert zorgt ook nu door de mist heen voor mooie plaatjes. Dit maakt de verloren zonsopgang van twee weken geleden ruimschoots goed. Ik kom langs het bezoekerscentrum, en als ik het bos weer in duik zie ik weer meerdere herten lopen.

Ik maak een lus en loop nu in tegengestelde richting. Ik heb de zon nu aan mijn linkerhand die vol oranje de hemel kleurt. Hoe heette dit gebied ook alweer? Oranjezon toch? Ik snap hem helemaal. Ik stap een klein heuveltje op en zie gelijk weer een paar herten. Mijn camera krijgt ze moeilijk te pakken, de zon overheerst. Als ik verder loop kom ik een dame tegen die ook aan het genieten en fotograferen is. We maken een praatje en ik vraag haar om een foto van mij te maken. Werkt toch beter dan als ik het zelf moet doen. Ik ren weer door, ga weer een hoek om en kom de volgende verrassing tegen. Een kudde koeien in de mist tegen de zon in. En weer sta ik stil om foto’s te maken. Ik kan mijn geluk niet op, wat een kadootje is dit! Ochtendstond heeft goud in de mond zeggen ze ook wel. Even later staan er nog een paar schapen en dan zijn mijn muntjes op. De zon schijnt nu fel, de mist is opgetrokken, er lopen her en der wandelaars en de weg van mul zand is vlak. Het enige dat ik niet gezien heb zijn de konikspaarden, maar je moet altijd iets te wensen over houden toch?

De laatste kilometers leiden me naar het strand. En net als ik denk dat ik alles gehad heb, net voordat ik door het hek het laatste stukje naar het strand op moet, hangt er nog een heel klein vleugje magie in de lucht en staat er een hert in het laatste restje mist. Hij burlt en blaft naar me, staart me aan, poseert voor me en hupt dan heel gracieus weg, mij enigszins melancholisch achterlatend omdat ik weet dat dit soort momenten uniek en ongrijpbaar zijn. De afdruk op mijn telefoon is slechts een schim van wat ik zojuist ervaren heb. Ik ga door het hek en ren het strand op dat er ook mooi bij ligt. Het zijn de laatste kilometers van deze route. Er ligt wat hard zand aan de kustlijn maar lang kan ik er niet van profiteren want het buigt af terwijl ik richting uitgang moet. Daar waar het zware mulle zand ligt. Maar ik moet door anders mis ik het ontbijt. Ik ga toch al een half uur later terugkomen dan gepland, maar het is het me meer dan waard geweest.

Na het strand ben ik weer in het dorp en op het asfalt. Deborah appt of alles goed gaat, de lieverd, en ik ga mijn laatste kilometer in. Als ik om 9:20 de B&B weer binnenstap is de rest net klaar met het ontbijt en maken langzaam aanstalten om naar huis te rijden. Ik spring snel onder de douche na dit waardige afscheid van een geweldig weekend en eet nog rustig op mijn gemakje mijn ontbijt terwijl we onderling ook afscheid nemen. Als iedereen weg is krijg ik nog een zacht gekookt eitje van Femke en dan loop ik ook naar boven om mijn spullen te pakken. Ik zeg Femke gedag en rij naar huis waar ik na de was, het opruimen en de boodschappen rustig op de bank nog eens door alle foto’s heen ga om na te genieten. Morgen moet ik weer aan het werk, morgen gaan we weer over op de orde van de dag, maar voor nu?

Voor nu mag ik nog heel eventjes in Zeeland zijn met de meiden van Anita…

Na drie weken vakantie maar een zware week op kantoor heb ik vrijdag gelukkig vrij om mijn spullen klaar te leggen. Hoef ik zaterdag alleen nog maar naar de bakker om een broodje en een koek te halen. Plan is om om 11:00 weg te rijden maar ik wil het liefst iets eerder. We spreken af om na het ontbijt gewoon spullen te pakken en te gaan, en per saldo is het toch al 10:45 als we richting Luxemburg gaan. De reis gaat soepel en we zijn dan ook rond 14:00 in Clervaux waar het hoofdkantoor en morgen de finish is. We hebben mazzel en er rijdt net iemand weg van de parkeerplaats, net als vorig jaar. Terwijl we parkeren zien we Monica en Jaber staan en ook Olav en Leonie komen net aanlopen.

Eenmaal binnen mogen we gelijk aanmelden en de verplichte gearcheck doen. Ik moet mijn jasje en beker laten zien, Frank zijn lamp en ook zijn jasje. Daarna krijgen we onze tracker en startnummer en dan is het wachten. Wachten op het vertrek van de bus die ons naar de feitelijke start zal brengen, terwijl we met bekenden kletsen, een broodje eten en alles nog eens checken. Hoe verdeel ik mijn eten over mijn racevest, heb ik mijn stokken bij me, wat zit er in de dropbag en wat in de tas bij de finish? Wanneer heb ik eventueel mijn zonnebril nodig en zal ik die buff in mijn broekzak stoppen of gewoon achter in mijn vest? Als ik alles precies zo heb zoals ik het hebben wil ga ik nog één keer naar de wc en dan is het tijd voor de briefing en vertrek. Hier zullen we het mee moeten doen.

Het is mooi weer. Vorig jaar hadden we een regenbuitje maar dit jaar hebben ze beloofd dat het droog blijft. Eigenlijk is het perfect weer, zonnetje, niet te warm, niet te koud. We hebben niet veel tijd voordat het 18:00 is, maar even snel plassen en een selfie met de gang kan altijd. Ik ben Frank kwijt want ondanks dat we afgesproken hebben om apart te lopen wil ik wel een startkusje. We lopen apart want samen zijn we langzamer. We hebben allebei onze sterktes en zwaktes en als we samen lopen, lopen we op elkaars zwaktes en verliezen we tijd. En ik verwacht alle tijd nodig te hebben.

Om exact 18:00 wordt er afgeteld en gaan we van start. Mijn grootste zorg is of mijn knie het gaat houden. Ik heb al de hele week een zeurderig gevoel en meer last dan normaal, maar zodra ik begin met lopen voel ik hem nauwelijks. Alsof de opwinding van het lopen van The Great Escape bij voorbaat al endorfine aangemaakt heeft en de boel verdooft. Mij hoor je niet klagen, houden zo. De eerste kilometers gaan omlaag en dat loopt lekker weg ook al hang ik gelijk een beetje achteraan, mijn normale plek op dit soort loopjes. Dan komt het eerste klimmetje waar ik vorig jaar gelijk al op liep te schelden. Gek genoeg loop ik nu makkelijk omhoog en vraag ik me af waar ik vorig jaar zo moeilijk over deed. Misschien was het in mijn gedachten erger (ik denk het niet), komt het door de vakantie (zal zeker helpen), of schelen die kilo’s écht in het omhoog lopen (waarschijnlijk de beste verklaring). Opnieuw, mij hoor je niet klagen, slechts ietwat gefrustreerd door het feit dat ik snellere stappen maak dan de mensen achter mij maar die mij toch op de een of andere manier inhalen. Misschien lijkt dat maar zo of heb ik gewoon kortere benen? Nou ja, het is wat het is en uiteindelijk moet ik mijn eigen race lopen. Ik zwaai nog even naar de fotografe die op de weg zit en dan gaat mijn focus naar de eerste VP op 23 km.

Het zijn altijd die eerste kilometers. Vooruit, ook de laatste maar vooral de eerste. Als ik eenmaal aan het lopen ben is het goed en als ik voorbij de eerste VP ben zit ik er lekker in. Maar eerst moet ik nog die eerste 23 km door. De cut off is om 22:51 dus in principe genoeg tijd. We zijn in het licht gestart en alhoewel ik het altijd zo lang mogelijk uit probeer te stellen kan ik rond de 15 km écht niet meer zonder licht lopen. Ik ben niet de enige die het uit wil stellen maar we moeten er allemaal aan geloven. Omdat het droog is heb ik gelukkig geen last van de mist die zich altijd in mijn lichtbundel vormt en ondanks dat er weinig maanlicht is kan ik af met de middelste stand. Scheelt weer batterij. In de nacht valt ook nu weinig te zien. Ik loop op stukken die ik totaal niet herken van vorig jaar en een paar stukjes waarvan ik denk ‘oh ja, dat was hier’. Zo ook een dorpje met een camping en een bruggetje dat we over moeten. Dan moet ik even kijken of ik nu de weg rechtdoor of rechts moet hebben. Een man achter mij heeft hetzelfde als blijkt dat we iets naar links omhoog langs een oevertje moeten. Nu weet ik het weer.

Dan kom ik aan op het eerste checkpoint waar Olav en Leonie zich net klaarmaken om weer te vertrekken. Sandy is er en de ruimte is leuk aangekleed met nepkippen, eenhoorntjes en kabouters. Daar waar bij de Bello zo rond de kerst altijd een opblaassneeuwman staat, staat nu een opblaaspinguin voor Halloween bij de ingang. Ik laat een foto maken. Morgen zal ik zelf als een pinguïn rondlopen dus dat is wel toepasselijk. Eenmaal binnen maak ik gelijk mijn shit in orde. Dat wil zeggen, ik neem geen risico en hang mijn klokje gelijk aan een lader, ik check mijn drinken en dump de lege papiertjes van eten en ga even naar de wc. Dan ga ik op zoek naar cola en kijk of ze nog iets lekkers te snacken hebben liggen. Het worden partjes sinaasappel en paprikachips. Er hangt een scherm waar je de deelnemers kan tracken en ik kijk of ik Frank zie. Die loopt op een paar kilometer maar wel helemaal achteraan. Ik hoop dat hij binnen is voordat ik weer vertrek.

Alhoewel ik me altijd voorneem om niet te lang te blijven hangen bij de verzorgingsposten gaat de tijd snel en duurt het altijd langer dan ik wil of denk. Als ik uiteindelijk helemaal klaar sta om te vertrekken check ik nog een keer waar Frank is. Nog twee minuten wordt me gezegd dus daar wacht ik nog even op. Als hij binnen is geef ik hem een kus en ga weer door, ik heb mijn tijd écht nodig. Hij haalt me vast ergens wel weer in. Ik duik de nacht weer in, nu met mijn stokken in de aanslag. Het eerste stuk heb ik nog zonder gelopen maar ik kan me herinneren dat er nu wat meer klimmetjes komen. Desondanks heb ik nog steeds het idee dat ik veel makkelijker loop dan vorig jaar. Ik heb voor dit tweede deel ook een muziekje aangezet. De volgende post is op 43 km dus dat is ook 20 km. Lekker overzichtelijk. Frank heeft een briefje gemaakt met de afstanden en cut off tijden maar met het regelmatig pakken van mijn GPS handheld ben ik die verloren want die zat in dezelfde zak. Nou ja, volgens mij was de volgende cut off 3:30 en heb ik bijna anderhalf uur speling.

Ik loop lekker door, mijn knie houdt zich koest, de muziek doet zijn werk, het is droog en een prima temperatuurtje en de klimmetjes vallen me 100% mee. Wat wil een mens nog meer? Ik snap steeds minder waarom ik vorig jaar uitgestapt ben. Ik eet een ietwat taai stukje ontbijtkoek want doordat ik door mijn mond adem droogt de boel een beetje uit. Ik heb het ook best warm en kijk voor de gein eens naar mijn hartslag. Die zit op 160 slagen per minuut. Ik schrik een beetje, dat is best hoog. Ik hou het een tijdje in de gaten maar ik voel me prima en als ik wandel zakt hij ook weer snel. Het zal wel goed zijn en ik maak me er verder niet druk over. Ik kom door een dorp en zie een stuk of zes lopers langs de kant die bij Hayo zitten. Die zit op de grond en ziet er niet goed uit. Ik vraag of ik kan helpen maar de hulp is al onderweg. Omdat ik verder niks kan betekenen loop ik maar door. Ik hobbel nog een paar kilometer door en dan drink ik mijn waterzak leeg. Geen paniek, ik zit inmiddels op 42 km en de post is op 43 km. Toch? Niet dus, die zit pas op 46 km. Bovendien komt er een heel erg lang gemeen stuk van continue omhoog. En als je denkt dat je er bent moet je nog verder omhoog. Het is ook nog eens een heen en weertje en de lopers die er geweest zijn komen je tegemoet, alleen zij mogen naar beneden en ik moet omhoog. Dit stuk zat er vorig jaar zeker niet in!

Olav en Leonie lopen langs en zeggen gedag terwijl ik mezelf naar boven worstel. Ondanks dat ik lekker loop voel ik het nu al wel in mijn bovenbenen. Ik was al voornemens om toch iets van krachttraining te gaan doen hierna, dus ik weet waar ik op moet gaan focussen. Als ik eindelijk in het dorp ben moet ik ook daar nog verder omhoog maar uiteindelijk kom je er toch en stap ik de VP binnen. Via een trappetje omhoog, dat dan weer wel. Ik werk mijn ritueel weer af en krijg een broodje met hotdog dat ik bijna niet weg kan eten. De worst gaat nog wel maar het brood is me te droog. Wegspoelen met cola dan maar. Alhoewel ik nog steeds ruim binnen de tijd ben is het hier al een stuk rustiger en loop ik dus verder achteraan. De vrijwilligers beamen dat het een snelle groep is dit jaar.

Als ik mijn ding gedaan heb wacht ik niet meer op Frank. Met een beetje mazzel kom ik hem zo op weg naar beneden weer tegen. Als ik weer de straat op ga ligt deze er verlaten bij.  Het is dan ook al twee uur ‘s nachts. Ik kom nog een enkele loper tegen die me succes wenst en bij elk lichtje dat ik zie hoop ik dat het Frank is. Pas bij het vijfde lichtje is het raak en hij roept al gelijk dat hij er uit gaat. Oh nee hé, niet weer. Maar hij kan helaas niet anders. Zijn bovenbenen zijn opgeblazen en hij kan niet meer afdalen. Kop zit goed, motivatie zit goed, zin zit goed maar het lijf blokkeert. Ik baal net zo hard voor hem. Hij werkt zich nog naar boven om zich af te melden, ik daal verder af om mijn weg te vervolgen. Terug de nacht in, terug het parcours op en op weg naar de plek waar ik vorig jaar gestopt ben, vooral ook nieuwsgierig naar wat daar verder ligt.

Het duurt niet lang voor ik op de weg loop waar Frank vorig jaar stopte. Van daar uit is het niet zo veel verder meer waar ik een regenbui over me heen kreeg en langs het klimpad loop waar ik de vuursalamanders zag. Dit jaar zit er niks want het is droog en nogmaals, je hoort mij niet klagen. De klimmetjes en vooral de afdalingen beginnen zo langzamerhand hun tol te eisen. Niet alleen mijn bovenbenen protesteren maar vooral ook mijn tenen die in mijn schoenen drukken en voel ik daar een beginnend blaartje? En dan ben ik pas op de helft. Maar we stappen dapper door en ook hier klagen we niet over. De stokken doen hun werk goed door te ondersteunen en met een blik op oneindig en het verstand op nul kom je een heel eind. Ik speel haasje over met een man die ik uiteindelijk moet laten gaan. Met klimmen gaan we gelijk op, vlak ben ik sneller maar met afdalen ben ik een slak, niet in de laatste plaats vanwege de fysieke ongemakken maar vooral ook omdat ik het me niet kan veroorloven om een verkeerde pas te zetten en uit te glijden, te struikelen of te vallen. Vanwege mijn knie en vanwege 100.000 andere redenen.

We komen samen beneden in het dorp en we steken de weg over waar we langs het spoor en het treinstation lopen. Hier was het. Hier ben ik gestopt. Alles wat nu komt is nieuw en ga ik ontdekken. Ik ben vooral nieuwsgierig naar het stuk met de gladde rotsen wat zo glad en gevaarlijk was vanwege de regen. We gaan het zien. Ik moet nog een stukje langs de weg en dan weer een paadje omhoog. Een paadje dat niet alleen best steil is, maar ook bezaaid met stukken leisteen. Ja, als het zeikregent en alles nat is zal dit behoorlijk glad en glibberig zijn. Ik weet dan nog niet de helft.

Het stuk omhoog is niet zo heel erg lang als het weer wat vlakker wordt. Nou, als dit alles is, valt het alleszins mee. Ook als het had gezeikregend kan je hier prima lopen. Ik juich te vroeg want als ik een paar kilometer verder ben krijg ik weer een klim. Een klim nóg steiler omhoog, met nóg meer gladde rotsen. Ik ben niet alleen blij met mijn stokken maar ook blij met het feit dat er nog een paar andere lopers zijn. Ik zie hun lichtjes een stukje voor mij wat mij twee delen informatie geeft. Ik ben niet alleen maar ik moet nog veel meer omhoog. Als ik eindelijk helemaal boven ben loop ik over een single track over een bergkam. Het is dan wel donker, en dat is maar goed ook, maar toch heb ik dondersgoed in de gaten dat ik zowel links als rechts van mij een klein ravijntje heb. Met andere woorden, ik mag geen pas verkeerd zetten. Nu snap ik waar de term ‘gevaarlijk’ van vorig jaar vandaan kwam en ik ben dolblij dat ik vorig jaar uitgestapt ben en dit stuk overgeslagen heb. Ik had me hier doodgelopen. Bovendien had ik het nooit gehaald binnen de cut off want snel was ik niet gegaan in die regen en gladheid.

Ook nu doe ik voorzichtig en bedenk me dat teruggaan toch geen optie is dus kan ik beter doorlopen. Ik ben echter heel erg blij als ik weer langzaam aan af mag dalen, niet in de laatste plaats omdat ik inmiddels weer alleen ben. Er valt prima te lopen maar je moet wel je kop erbij houden en ik ben nu eenmaal geen fan van hoogtes. De afdaling is zwaarder dan de stijging en ik voel mijn teennagels met de minuut blauwer worden. En ik maakte me zorgen over mijn knie? Maar uiteindelijk ben ik dan toch beneden en op weg naar de volgende verzorgingspost. Hier heb ik een dropbag liggen en kan ik voorraden bijvullen en eventueel mijn lamp achterlaten. Ik zoek tussen de tassen maar kan hem niet vinden. Hij blijkt ergens anders te liggen en een van de vrijwilligers pakt hem voor me.

Ze hebben noedels en soep maar ik neem mijn eigen bakje noedels dus ik heb alleen een beetje heet water nodig. Scheelt weer tijd want ik had 6:00 binnen willen zijn maar inmiddels is het al bijna 6:30 als ik binnen ben. Binnen zitten een handjevol mensen waaronder een dame met dreadlocks waar ik soort van mee oploop. Zij loopt sneller dan ik maar ik kom haar toch tegen bij de verzorgingsposten waar ze dan weer wat langer blijft hangen. Ik vul wat eten bij, herorganiseer mijn vest, neem wat vloeibare magnesium en een paracetamol en eet mijn noedels. Noedels die niet te vreten zijn, er zit kraak noch smaak aan. Alleen de bouillon waar ze in zitten is lekker. Ik dwing mezelf er toch wat van te eten want er moet voedsel in maar het gaat niet van harte. Ik laat het laatste restje noedels staan en maak me weer klaar om te gaan. Ik twijfel of ik mijn lamp achterlaat en kijk naar buiten. Het ziet er nog donker uit dus ik neem hem maar mee maar als ik daadwerkelijk naar buiten stap is het toch lichter dan ik dacht. Bovendien komt de zon razendsnel op dus ik stap weer naar binnen om alsnog mijn lamp achter te laten. Een vrijwilliger neemt hem aan en stopt hem in mijn dropbag. Scheelt weer gewicht.

Ik begin weer te lopen en realiseer me dat ik de zonsopgang gemist heb. Bummer, een van de dingen die ik altijd zo gaaf vindt aan dit soort lopen is om na een nacht doorhalen de zon op te zien komen. En daar natuurlijk mooie plaatjes van te schieten, maar helaas, vandaag is niet de dag. Ik blijf er niet te lang bij stilstaan. Ik heb nu 14 km te gaan tot de volgende verzorgingspost en ik moet 10:33 binnen zijn, het liefst eerder zodat ik daar ook nog wat kan eten en drinken. Ze hebben me verteld dat we het ergste nu gehad hebben. Ik ben benieuwd want ook al is het licht, ook nu krijg ik best nog wel wat hoogtemeters voor mijn kiezen.  Het enige voordeel is dat ik nu de prachtige vergezichten kan zien. Het nadeel is dat ik op bepaalde plekken ook kan zien hoe hoog ik zit, hoe smal het pad is en waar ik terecht kom als ik hier een verkeerde stap maak.  Natuurlijk maak ik daar een foto van maar dat doet absoluut geen recht aan de werkelijkheid. Voorzichtig daal ik af en vervloek mijn zere poten en onwillige bovenbenen. Hoe zat dat ook alweer met die krachttraining? Ik weet het, ik weet het.

Toch loop ik nog steeds lekker door en ik besluit om de Terminatorknop aan te zetten. Een mooi vlak stuk over een weiland en ik zet de sokken er in wat resulteert in kilometer 74 in minder dan tien minuten. Lang kan ik er helaas niet van profiteren, kilometer 75 komt er weer een afdaling from hell wat alle vaart er weer uit haalt. Het zij zo. Wat volgt is weer een klim en een daling, een klim en een daling en een klim. Ik loop weer over een single track en zie in het dal een dorp liggen. Daar moet de laatste verzorgingspost liggen, die per saldo weer verder weg is dan het lijkt. Bovendien moet ik natuurlijk weer eerst een heel stuk naar beneden, want dat is de consequentie van een dorp dat in een dal ligt. Er is slechts één ding dat mij nu op de been houdt. De gedachte, of beter gezegd de hoop, dat ze bij de laatste verzorgingspost tosti’s hebben.

Qua tijd begint het nu wel krap te worden. Het is al 10:00 geweest als ik binnenloop en de cut off is 10:34. Ik heb tijd om wat te eten en drinken, maar daarna geen marge meer. Eten. ‘Wat hebben jullie te eten?’, is het eerste dat ik vraag terwijl ik alleen maar kan denken ‘zeg alsjeblieft tosti’s, zeg alsjeblieft tosti’s’. Hij zegt geen tosti’s, hij noemt het crocs, op zijn Vlaams. Op zijn Vlaams, op zijn Engels, op zijn Frans, op zijn Duits, het maakt me niet uit in welke taal het is, het zijn tosti’s! Hoe blij kan je zijn met zo iets kleins. Ik vraag gelijk of ik er twee mag. De dame met wie ik oploop is er ook weer en zelfs Mike en zijn kompaan zijn er. Die lopen de 200 km en vaak op de cut off.  Ondertussen krijg ik superservice want de vrijwilliger zorgt niet alleen voor twee tosti’s, hij vult ook mijn waterzak bij zodat ik rustig naar de wc kan. Als ik hem terugkrijg zegt hij de legendarische woorden: ‘Ik heb hem helemaal bijgevuld want je moet nu nog 26 km’. 26 km, is dat niet een beetje veel? Het waren toch nog maar 23 km? Of toch 25 km? Ik weet het eerlijk gezegd niet zo goed. Ik kan niet meer helder denken en hoor alleen maar 26 km, 5,5 uur en nog 1100 hoogtemeters. That can’t be right either!

Wel dus. Ik ga rekenen en kom uit op dat ik gewoon vijf kilometer per uur moet lopen. Hoe dan? Met al die hoogtemeters? Er wordt wel gezegd dat ze niet meer zo technisch zijn maar dan nog. Nou ja, we gaan er voor, de dood of de gladiolen en dan kom ik maar te laat binnen. Als ik in elk geval maar uitloop. En die medaille zal ik toch wel krijgen. Tenminste? Ja toch? Ik wil liever het risico niet lopen maar ik weet niet of dit gaat lukken. Piekeren zal me echter niet gaan helpen, doorlopen wel. En doorlopen doe ik. Ik krijg in elk geval ook nog een tosti voor onderweg mee. Het lijkt inderdaad qua terrein wel wat makkelijker en zo lang ik mijn kilometers onder de 12 minuten maak komt het goed. Elke keer als ik dat denk komt er toch stiekem weer een klim, en ondanks dat het niet meer technisch is kosten deze kilometers me toch tijd. Het grote rekenen begint. Hoeveel tijd heb ik nog, wat als ik gemiddeld maar 4 kilometer per uur loop, waar kom ik uit, red ik het nog?

Loop ik omhoog ben ik pessimistisch, loop ik omlaag of vlak ben ik optimistisch. Het zal er om hangen. Ik check ook continue of ik nog goed loop. Het laatste wat ik nu kan gebruiken is verkeerd lopen en tijd verliezen. Ik probeer her en der ook nog te rennen. Het systeem met de handschoenen die in de stokken klikken werkt goed want om de haverklap klik ik ze in en uit. Uit als ik kan rennen, want met de stokken in de hand gaat dat sneller, en in als ik omhoog moet, want dan is met stokken lopen weer beter. De vrijwilligers hadden gelijk, dit stuk is veel minder technisch maar er zitten nog steeds de nodige hoogtemeters in. Hé-ho, hé-ho, je krijgt het niet kado. De pijntjes in mijn lijf en vooral mijn voeten nu negeer ik consequent, tik tak, tik tak, tik tak is het geluid van mijn stokken op de weg, ik kan eindelijk speedmarsen als ik alsmaar door blijf lopen. Het is letterlijk een race tegen de klok. Ik ben stiekem blij dat het zonnetje zich nog niet heeft laten zien en er zelfs een beetje miezer valt. Een eekhoorntje kruist mijn pad in een dorp maar ik neem niet de tijd om er proberen een foto van te maken. Geen tijd, geen tijd, opzij, opzij, ik heb ongelofelijke haast.

Zo tikken de kilometers weg. Er staan regelmatig wegwijzers die niet alleen de route aangeven maar ook de naam Clervaux en de kilometers tot het dorp. Ik moet ongeveer twee kilometer verder dan het dorp, maar het werkt erg motiverend. Ik ben gestopt met rekenen hoe snel ik moet lopen, ik zie alleen nog maar hoeveel uur ik al aan het lopen ben en weet dat ik 22 uur de tijd heb. Als de teller op 22 staat moet ik binnen zijn. Als er geen gekke dingen gebeuren zal ik geen uur te laat komen maar wat het wel gaat worden weet ik ook niet. Als ik nog tien kilometer moet mag ik voorzichtig gaan aftellen. De dame met de dreadlocks loopt voor mij en als we nog zo’n 7 kilometer moeten krijgen we een plensbui over ons heen. Lekker dan, is het bijna 100 km droog, krijg je aan het eind nog even een bui om lekker nat te regenen. Maar goed, gelukkig is het een bui die ook weer overtrekt en snel genoeg droog ik ook wel weer op.

De laatste kilometers gaan in en na een laatste klim en afdaling komen we uit in het dorp. Dan denk je dat je lekker op asfalt mag uitlopen maar er loopt ook een trail naast het dorp en natuurlijk volgen we die. Dan zien we de verlossende gele pijlen van de Legends die aangeven dat we van de route af moeten. Het kan nu niet ver meer zijn en het wordt echt spannend. Ik heb nog een kleine tien minuten maar de route op mijn GPS is onduidelijk en door het zwabberen van mijn klokje weet ik nu niet precies hoever het nog is tot de finish. Het kan 500 meter zijn maar ook nog twee kilometer. Dan zegt de dame voor mij ‘ik zie de parkeerplaats’ en als ik langs haar kijk zie ik Frank met Tim staan. De dame begint weer te dribbelen. Ik laat haar gaan, ze heeft zo lang voor mij gelopen dat ze ook voor mij mag finishen. Bovendien heeft ze me verteld dat dit haar eerste 100 km was dus ik heb diep respect dat je dan gelijk The Great Escape pakt. Dat was ook een vergissing biechtte ze me op.

Ik loop richting Frank en daar aangekomen word ik gelijk doorgestuurd naar binnen om over de rode loper naar het podium te lopen. Ik ben er en ik heb het gehaald met nog drie minuten op de klok. Ik heb het spannend gemaakt! Ach ja, zo ben ik nou eenmaal. Ik weet dat ze thuis aan het volgen zijn dus zo houden we het leuk. Of was het toch omdat ik gewoon niet sneller kon en me de teringtyfustandjes gelopen heb om op tijd binnen te zijn? Ik krijg mijn medaille, geef de tracker terug en strompel het podium af. Olav en Leonie zijn er ook nog en Frank weet me te vertellen dat hij gevraagd heeft of ik de medaille had gekregen als ik te laat binnen was geweest. Het antwoord is nee. Of dat echt zo is zullen we nooit weten en ik ben blij dat ik er niet achter hoef te komen. Als ik te laat was geweest dan was dat zo, maar het is toch wel een eredingetje dat ik tóch binnen de tijd was. Frank heeft een hotelletje met een spa geboekt in plaats van dat we naar huis rijden. Helemaal prima, alleen even regelen dat iemand de mannen van Swiss Sense opvangen morgenochtend want die komen een nieuwe topper brengen. Was hij even vergeten. Gelukkig wil Frenk dat wel doen en kunnen wij met een gerust hart naar het hotel waar we lekker douchen, het bubbelbad in duiken, wat eten en daarna lekker kunnen slapen.

The Great Escape 2.0. Veni, vidi en dit keer was het wél vici. Alhoewel ik heb besloten dat ik deze niet meer zal lopen was het avontuur weer super en ben ik trots op mezelf dat ik het nog kan. 105 km met ruim 4200 hoogtemeters in 22 uur. De Terminator doet het nog.

I’m back!

Terwijl wij genieten van onze vakantie zit Fred in Nederland voor de reünie van B&B vol liefde. Een programma dat wij nooit kijken, maar voor deze ene keer een uitzondering gemaakt hebben en met een schuin oog af en toe een stukje van gezien hebben. De stukjes met Fred natuurlijk. Fred zullen we deze vakantie niet in levende lijve gaan zien.

Zijn kippetjes zullen gemist worden.

DEPARTURE DAY

Na een dagje Amsterdam met mijn nichtjes, een stresszaterdag van inpakken en de final lap op Zandvoort is het dan eindelijk tijd om te vertrekken. Vakantie! En vakantie kenmerkt zich met vroeg opstaan, dus de wekker gaat om 5:30. De tijd die we de komende dagen ook zo’n beetje wakker zullen zijn vanwege de jetlag en de 6 uur tijdsverschil met Nederland. Alleen zal het dan vanzelf gaan, nu kost het wat meer moeite. Maar vakantie is altijd een goede reden om op te staan. Even snel douchen, de laatste dingen in de koffer gooien en daarmee van mijn lijstje afstrepen, de vuilniszak naar buiten en de twee overgebleven boterhammetjes opeten en dan zijn we ‘Ready to go!’.

We rijden naar Frank zijn kantoor waar we Frenk treffen die ons naar Schiphol brengt. Het verloopt gelukkig soepel. Eenmaal daar zijn we dankzij onze Tui de Luxe stempel op onze boarding passes snel door alles heen en voor we het weten zitten we in de lounge waar ik me op het buffet stort. Nog geen uurtje later stappen we het vliegtuig in en begint de lange reis naar de Cariben. Twee films, twee maaltijden en een stop op Curaçao later stappen we de kenmerkende warmte van Bonaire in. Auto oppikken, even snel bier en cola bij de supermarkt en het kleine stukje naar Djambo, ons onderkomen voor de komende twee weken.

Daar aangekomen zitten Rainy en Trent al op ons te wachten voor een hartelijk weerzien. Een Amerikaans echtpaar dat we een paar jaar geleden hier hebben leren kennen en waar we de afgelopen keren dat we hier geweest zijn mee opgetrokken hebben. Inmiddels kunnen we het wel vrienden noemen. Net als René en Ingrid, een Nederlands stel uit het oosten van het land. Zij vliegen met KLM en komen een paar uur later ook aan. Een paar uur die wij volmaken met bijpraten met Rainy en Trent, tenslotte is het inmiddels alweer twee jaar geleden dat we hier waren. Als de club compleet is drinken we nog een welkomstdrankje, klaargemaakt door de nieuwe beheerders van Djambo Cris en Cindy ondanks dat de bar gesloten is, maar rond een uur of 21:30 geef ik het op. Mijn brein is nog wel wakker maar mijn lijf is vermoeid. Even snel afspoelen onder douche, wat kleding uithangen en mijn bed in duiken. De rest komt morgen wel.

DAG 1
Vanwege de vermoeidheid van de reis red ik het tot 5:00. Omgerekend is het nu 11:00 in Nederland dus ik vind het nog netjes. Buiten is het nog donker, tenslotte is het hier zo’n beetje van 6:00 tot 18:00 licht. Ik sterf van de dorst en heb honger. Gelukkig heb ik wat mueslibars meegenomen want eer dat we boodschappen gedaan hebben zijn we wel een paar uur verder. Eerst maar een rondje hardlopen. Na de boodschappen, en daarmee het ontbijt, rijden we naar de duikschool om onze spullen duikklaar te maken. Registreren, lucht en lood regelen, de verplichte natuurtag (want Bonaire onderwater is een natuurpark) en dan zijn we er écht klaar voor. We kunnen doen waar we voor gekomen zijn. We kunnen gaan duiken.

We starten met Salt Pier waar we met Rainy en Trent hebben afgesproken. Ingrid en René gaan nog even op zichzelf zodat ze rustig kunnen opstarten. Er ligt geen boot meer dus we mogen er duiken. Het is best druk dus we gaan aan de linkerkant. Het is even zoeken met setje opbouwen en in het water alles goed doen. Tenslotte is het alweer twee jaar geleden en ik moet er altijd weer even inkomen.

Frank seint dat er een schildpad zit dus automaat in en lucht uit het vest en zakken maar. Eenmaal onder water heb ik vooral moeite met mijn masker dat de hele tijd beslaat. Irritant maar daar kan ik nu even niets aan doen. Ik maak een foto, de zoveelste in mijn leven, van de schildpad. En er zwemt er nog één. Daarna zwemmen we langzaam verder naar de pilaren van de pier.

Tussen het proberen schoonmaken van mijn masker door, wat niet lukt en alleen maar zorgt voor prikkende ogen vanwege het zeewater, maak ik wat foto’s van de vissen tussen de pilaren door. Het blijft mooi om te zien. Dan seint Frank dat er barracuda’s zitten. Meestal zijn ze in hun eentje want de volwassen dieren zijn solitair, maar hier hangen er een stuk of vijf. Ik schiet weer een paar plaatjes.

Zo werken we alle pilaren af. Ik kijk uit naar zeepaardjes maar dat zijn de echte lucky shots. Ik vind ze dan ook niet maar krijg in plaats daarvan van Rainy vier pijlstaartinktvisjes. Dan is het langzaam tijd om terug te zwemmen en zit onze eerste duik van de vakantie er officieel op.

We lunchen een Steak Sandwich bij Ocean Oasis en bedenken waar we de tweede duik gaan maken. Het wordt Bari’s Reef maar eerst moet ik even langs het huisje om een nieuwe batterij voor mijn camera te halen want die is leeg. En met een lege batterij kan ik geen foto’s maken. Bovendien kan ik dan misschien gelijk iets aan mijn masker doen. Bij Bari’s Reef kunnen we makkelijk het water in. Mijn masker is gelukkig een stuk beter nu en dat duikt ook een stuk makkelijker. Ik vermaak me met de vissen terwijl ik een schuin oog hou op het koraal of ik niet een frog fish zie. Dat gebeurt niet maar Frank wijst me op een leuke murene en als we uiteindelijk weer terug zwemmen op een mooie octopus die voor de verandering gewoon blijft zitten waar hij zit.

Als we het water uit zijn en omgekleed rijden we naar huis waar we de spullen spoelen en klaar leggen voor morgen. Lekker douchen en mijn haar wassen en de bar is open vandaag dus daar kunnen we gezellig socializen. Rond een uur of zeven gaan Rainy, Trent, Ingrid en René naar de Mexicaan en wij rijden naar de supermarkt voor iets van sla. Het wordt een tonijnsalade voor mij en wat pastasalade met wat kip voor Frank. Stukje brood erbij en dan hebben we wel weer genoeg. Oh, en een klein ondeugend stukje lokale caramelpuddingachtig iets. Een soort flan maar dan op zijn Bonairiaans. Na het eten liggen we nog wat te filosoferen over het leven bij het zwembad als we rond half tien het wederom opgeven en naar bed gaan. Dag 1 was in elk geval een geslaagde dag.

DAG 2
Het is zowaar al zes uur als ik vandaag wakker word. Natuurlijk, ik ben vannacht ook een paar keer wakker geweest, maar dat is niet anders dan normaal. We starten langzaam op en na een ontbijtje en de spullen pakken is het toch stiekem maar weer 9:00 uur. We rijden naar Oil Slick, de rest gaat naar Something Special, dus we zijn met zijn tweetjes. Ook bij Oil Slick is het rustig, slechts een stelletje dat gaat snorkelen. Dan komt het eeuwige dilemma, gaan we links of gaan we rechts. Met stroming is het geen keuze, maar die staat er niet. Het wordt links. En het wordt ook wat ik een NADH duikje noem, een zogeheten Niets Aan De Hand Duik. Rustig duiken, geen spannende dingen, soms een beetje saai. Saai omdat we gewoon gruwelijk verwend zijn met wat we altijd maar onder water zien. Maar het duiken op zich is al relaxt en ik kom altijd wel iets tegen dat ik kan fotograferen, al is het maar een slakje of een garnaaltje. In dit geval een leuke baars, Frank, een paar garnaaltjes en een close up van een platvisje. Als we na toch meer dan een uur richting uitgang zwemmen zie ik nog een schorpioenvis liggen. Dat zeg ik, er is altijd wel iets. Als we het water uitkomen staat de parkeerplaats vol. Het is ineens druk.

Omdat we twee duiken achter elkaar maken hoeven we niet om te kleden. Wel moeten we wat tijd maken aan de oppervlakte om veiligheidsredenen. We eten wat stukken ananas en vermaken ons met het voeren van een paar hagedissen. Niet die hele grote die je hier hebt, maar ook niet de kleintjes. De middelmaatjes dus, en ze vechten om een stukje ananas. Als alles op is stappen we in de auto en rijden vast naar de volgende duikstek, Andrea II. Ook daar is het druk, zowel boven als in het water. Er liggen een paar snorkeltrip boten met hele trossen snorkelaars in het water. Gelukkig hebben wij daar geen last van. Als we bijna het uur vol aan de oppervlakte hebben maken we ons klaar voor de tweede duik. Ook nu weer de vraag links of rechts? En ook nu wordt het links.

De duik verloopt vergelijkbaar als de eerste duik. Rustig, relaxt, geen bijzonderheden maar wel een mooi onderwaterlandschap. Murenetje, platvisje, garnaaltje en Frank. Ik kijk regelmatig om me heen en hoop op een schildpad. Die krijg ik niet als ik ineens iets anders zie fladderen. Het is een eagle ray en niet zo’n kleintje ook. Hij is wel op doorreis, met af en toe een snackje oppikken, dus hij zwemt stevig door en ik krijg hem lastig op de foto. Voor ik het weet is hij alweer weg. We wachten nog heel even of hij stiekem toch niet terug komt zwemmen maar helaas, hij is er vandoor. Geeft niet, we hebben hem gezien. Als we bijna bij de exit zijn seint Frank dat hij trek heeft en vraagt of we bij de Buns gaan eten. Natuurlijk gaan we dat! Dat hoef je mij geen twee keer te zeggen. We komen er toch langs.

Bij ‘Between 2 Buns’ eten we een broodje om alle calorieën die we met duiken verbranden er weer aan te eten. En om het zeker te weten neem ik nog een stuk mango cheesecake mee. Daar kan je mij echt ‘s nachts voor wakker maken, maar het mooie is, dat hoeft niet. Ik kan hem gewoon in de koelkast leggen en eten wanneer ik daar zin in heb. Terug bij Djambo ligt de rest al in het zwembad. Zij hebben frog fish en een zeepaardje gezien. Shit! Ik weet wel waar ik morgen wil gaan duiken! Ik had eigenlijk een ander plan maar dat kan later ook nog. We zijn nog niet weg. Als alles gespoeld is maak ik nog wat foto’s van de kolibries op het complex en ga daarna even op bed liggen. Gewoon, omdat het kan. Rond een uur of 18:00 gaan we met z’n zessen naar Ocean Oasis om naar de zonsondergang te kijken. Door de bewolking zien we echter helaas niets van de ondergaande zon, maar niets dat een drankje, een hapje en vooral goed gezelschap niet kan verhelpen. We sluiten de dag af met een rondje in het zwembad bij Djambo voordat we de batterij weer opladen voor een nieuwe dag.

Life is good!

DAG 3

Ik heb een missie! Vandaag gaan we op zoek naar de frog fish en het zeepaardje. Maar eerst. Eerst moet er gelopen worden. Want met duiken verbrand je wel veel calorieën, ik eet het er net zo makkelijk weer aan en meer. Bovendien hebben we een uitdaging staan als we straks terug in Nederland zijn. Ik ben om zes uur wakker en ook al zou ik best kunnen blijven liggen, ik ga er uit. De dagen zijn kort hier en er is een hoop te doen. Frank volgt al weet ik niet of dat soort van gedwongen is omdat ik er uit ga of omdat hij ook gewoon wakker is. Ik eet een mueslibar en we rijden naar Ocean Oasis om van daar uit naar de Salt Pier en terug te lopen, zo’n zeven kilometer. Het is bewolkt en omdat het nog vroeg is, is het niet warm. Tenminste, voor Bonairiaanse begrippen. Het loopt in elk geval lekker door en we hebben de wind van voren. De zon worstelt zijn weg door de wolken wat prachtige plaatjes oplevert. Ja, zijn we nou aan het hardlopen of ben ik plaatjes aan het schieten? Je weet toch… Ook de ezel ontkomt er niet aan maar hij heeft er weinig zin in en loopt hard weg voor dat gekke mens in dat roze shirt met die twee staarten. De Salt Pier dient zich snel aan en we lopen een klein stukje door anders redden we de zeven niet. Op de terugweg stop ik even bij de bak met zoutkristallen voor een foto. Natuurlijk. Als we bijna terug zijn bij de auto voel ik een paar druppels en zie een regenboog. Dat is altijd een goed teken. Aan het eind van de regenboog ligt een pot goud, in mijn geval hoop ik zeepaardjes en frog fish.

Thuis ontbijten we en als we willen vertrekken geeft de rest aan ook mee te gaan. Rainy en Trent vinden alles zo’n beetje prima en René wil vooral betere foto’s maken. Eenmaal bij Something Special blijkt echter dat ze hun masker vergeten zijn en terug moeten. Wij gaan vast het water in. Bij de blokken waar de frog fish moet zitten zit hij in elk geval niet op het touw waar hij gisteren zat. Trent spot hem echter boven op het blok en er komt bijna stoom uit mijn camera van de hoeveelheid foto’s die ik maak. Ik zie het allemaal niet meer zo goed onder water en van de 100 foto’s zijn er altijd maar een paar mooi en veel op de gok. Dan wijst Frank op een heel klein frog fishje half onder het blok. Deze is lastiger maar vooruit. Later blijkt dat het kleintje diegene is geweest die ze gisteren gezien hebben, en die andere is nieuw. Mij maakt het niet uit, ik heb ze! Als ik eindelijk klaar ben schuif ik door op zoek naar het zeepaardje. Die moet onder de catamaran liggen. Ik heb hem snel gevonden. Ook hij moet er aan geloven. 100.000 foto’s, daar moet een mooie tussen zitten. Mijn flitser doet wel raar maar goed, we zien het wel. Ik kan er niet eeuwig blijven hangen ook al wil ik dat wel dus ik zwem door. Nu een beetje doelloos over het koraal tot ik een mooie anemoon vind met een garnaaltje er in. My favourite dus hoppa, nog meer foto’s. Ook deze heb ik in de loop der jaren al veel van gemaakt, maar mijn motto is, je kan altijd een betere foto maken. Bovendien heb ik genoeg batterij en genoeg geheugen dus wat maakt het uit. Stukje verder zit er nóg een en deze zit ook mooi te poseren. Kom maar door. Na 55 minuten gaan we er toch maar uit, tenslotte ligt er ergens nog een harige frogfish op ons te wachten. Nog even een angel fish en een paar drumfish en dan ben ik écht klaar op er uit te gaan. Ik heb nog 150 bar, genoeg voor de tweede duik er achteraan.

We rijden gelijk door naar de Pool, het openbare openlucht zwembad van Bonaire. Nou ja, het afgezette stukje met vlonders waar mensen kunnen zwemmen dan. Rainy en Trent gaan mee, René en Ingrid vast terug naar het appartement. Eenmaal in het water heb ik ook deze frogfish snel gevonden. Het zijn er twee en terwijl ik mijn camera weer overuren laat draaien wijst Frank zelfs op een derde. Maar ook hier kan ik niet eeuwig blijven hangen dus we zwemmen nog wat rond en maak wat foto’s van Frank, en laat Frank wat foto’s van mezelf maken. Sta ik er ook eens op. Als we het zat zijn zwemmen we terug naar de kant en kom ik nog twee alen tegen. Die zijn altijd lastig om te fotograferen want ze zijn snel en meestal focust de camera op het lijf met een wazige kop als gevolg. Dit keer heb ik een lucky shot. Gelukkiger kan je me niet krijgen.

We rijden via de supermarkt terug naar het appartement met vers brood en kip voor de lunch. Daar hangen we rond en kwijl ik over mijn mooie foto’s alvorens we in de loop van de middag nog een derde duik maken. We gaan nu richting het zuiden. Invisibles it is! Daar hebben we namelijk kans op Eagle Rays. We gaan met zijn zessen. Bij het uitzwemmen over de zandvlakte vallen we gelijk met onze neus in de boter. Want je raadt het niet, er zwemt een Eagle Ray. Wat dat betreft is het vandaag echt een topdag qua duiken. Toch die regenboog vanochtend. Hij zwemt wel snel maar ook nu heb ik ineens een lucky shot waar ik recht voor hem zwem als hij omhoog komt. En de foto is gemaakt.

Daarna zwemmen we rustig langs het rif en ik kiek nog wat zandaaltjes. We zwemmen naar de overkant naar het andere rif maar daar is niks bijzonders te zien dus we zwemmen ook maar weer terug. Daarna gaan we rustig omhoog en terug. Als we over de zandvlakte terugzwemmen richting de boei krijgen we nog een klein kadootje. Er ligt een grote schildpad onder de boei. Dan terug naar de kant, wat foto’s van de groep en verrek, de Eagle Ray is er weer. Net genoeg zodat ik nog een mooie foto kan maken wat me de eerste keer niet helemaal lukte. Nu ben ik helemaal compleet en vraag ik me af wat we nu nog gaan zien dat dit kan overtreffen. Maar mij hoor je niet klagen. We rijden terug naar Djambo want vanavond is pizzaavond.

En het bleef nog lang onrustig in Djambo!

DAG 4
Na vannacht opgebleven te zijn voor de maansverduistering en de bloedmaan ben ik vandaag iets later wakker. Het is dan ook al kwart voor zeven als Frank opstaat. Ik heb bedacht dat ik toch nog een stukje wil lopen. Ik bedoel, ik ben er nou toch. Naar het vliegveld voor een knuffel met mijn vriend, het standbeeld van een leguaan, en dan weer terug. Frank gaat ook mee. Het heeft vannacht geregend en het lijkt warmer dan andere dagen. Gelukkig schijnt de zon nog niet volop maar er staat minder wind. Daarnaast is het wat lastig lopen zo langs de kant van de weg en daar waar normaal droge klei ligt is het nu, na de regen, wat modderig. Maar het is niet ver en we komen zonder kleerscheuren aan op het vliegveld. Na de foto lopen we nog een klein stukje door tot de City Pier en dan weer terug. We ontbijten op ons gemak want we hebben pas rond een uur of tien afgesproken om te gaan duiken. Trent wil naar The Lake dus gaan we naar The Lake. Eenmaal daar is het behoorlijk druk. Ik vind het sowieso druk op het eiland dit jaar. Tenminste, op de duikstekken want het dorp zijn we nog niet in geweest, net zo goed dat we nog niet echt uit eten zijn geweest. Daar gaan we vanavond sowieso verandering in brengen want ik heb gereserveerd bij de Cuba Compagnie. We besluiten in elk geval om door te rijden naar een andere stek waar het wat rustiger is en we eindigen bij Pink Beach. Onder water kunnen we al snel weer wat van het lijstje afstrepen als Frank wijst op een grote groene vrijzwemmende murene. Mijn lievelingsonderwaterdieren. Naast zeepaardjes. En garnaaltjes. En eagle rays, schildpadden, frog fish, haaien, dolfijnen etc, etc, etc…

Na de murene zie ik een leuk heremietkreeftje in een anemoon en maak ik de zoveelste foto van een garnaaltje. Of beter gezegd foto’s want die krengen zijn klein, de camera is oud en mijn ogen zijn niet zo scherp meer. Hij zal er vast wel op staan. Aan het einde van de duik zie ik René bij een anemoon kijken. Als hij weg is kijk ik ook en zie een Conch Shell liggen. Ach waarom niet, ik maak er een foto van. Dan zie ik in mijn linkerooghoek twee ogen. Verrek, daar zit een octopus. Uit de categorie onverwachte ontmoetingen. Dan is het weer mooi geweest en zwemmen we terug naar de kant en de auto. Alweer keuzestress. Waar gaan we lunchen? Het wordt een hamburger bij Kong bij Bachelors Beach. Als die op is besluiten we daar ook maar onze tweede duik te maken. Trap af, strand over, uitzwemmen en we kunnen weer. Een mooie hangende cowrie en een scorpion fish is geen slechte vangst als ik me bedenk dat onze mazzel nu toch wel zo’n beetje op zal zijn. We zwemmen door en komen bij een aantal koraal kweekbomen. Oh ja, vorig jaar hebben we hier toen drie zeepaardjes gevonden. Frank heeft hetzelfde idee als hij dat naar me seint. Ik zie ook iedereen met zijn neus over de grond speuren dus waarschijnlijk zijn we allemaal op zoek. Het is twee jaar geleden dus de kans dat we ze dit jaar weer vinden zal niet zo groot zijn. Die beesten zitten heus niet twee jaar lang op dezelfde plek. Ik heb die gedachte nog niet afgemaakt of mijn oog valt op het onmogelijke. Een zeepaardje, gewoon recht beneden mij. Ik kijk waar de rest is maar iedereen is druk bezig. Eerst maar een foto proberen te maken, voor hetzelfde geld zwemt hij weg. Ha, ha, zal wel meevallen.

Had ik al gezegd dat de camera oud is en mijn ogen niet meer zo scherp. En ook het zeepaardje is klein en zit stiekem nog best lastig om goed te kunnen fotograferen. Ik ben dan ook al 20 foto’s verder waarvan ik er zeker 19 weg kan gooien omdat ze niet scherp zijn. De camera wil niet focussen en de flitser heeft een eigen wil. Soms doet hij het wel, soms niet en als hij het doet, krijg ik zwaar overbelichte foto’s. Als ik even omhoog kijk zie ik Frank naar me loeren dus nu dat ik contact heb is het tijd om de rest erbij te roepen. Misschien lukt het hun beter. Ik sein Frank die ietwat verrast kijkt, en ik tik tegen mijn tank om de rest te waarschuwen. Nu kan iedereen om de beurt proberen zijn of haar foto’s te maken. Ik wacht geduldig af tot iedereen geweest is alvorens ik nieuwe pogingen waag. 50 foto’s verder, waarvan ik zeer zeker 49 weg kan gooien, roept Frank me dat er daar ergens boven ‘iets’ is. Ja, ja, ik kom zo. Ik maak er voor de zekerheid nog 10, waarvan ik er zeker 9 weg kan gooien en laat het verder maar voor wat het is. Een ingecalculeerd risico maar ik denk dat er wel iets bruikbaars tussen zit. Ik zwem naar boven midden in de Baitball. Ik zei het toch! Bij Bachelors Beach hebben we al vaker een Baitball gezien. Hij is groot en de jagende tonijnen en Jacks laten hem van richting veranderen en breken hem op. Ik probeer er in terecht te komen maar ze zwemmen van me weg. Na een paar pogingen lukt het me dan toch. Het blijft magisch om in zo’n enorme school vissen te zwemmen. Frank neemt de camera over en maakt wat foto’s van mij tussen de vissen. Als we uitgespeeld zijn gaan we er uit. Dit is de eerste keer dat ik er met ‘maar’ 50 bar uit kom. Terug bij Djambo hangen we even eerst in en daarna bij het zwembad waar ik inderdaad 3 goeie foto’s van het zeepaardje tussen de rest uit vis. Om 19:00 maken we ons klaar en wandelen we rustig naar de Cuba Compagnie voor onze eerste ‘night out’. Na het eten natuurlijk een ijsje halen, natuurlijk, en daarna lekker naar bed want al met al was het laat vannacht. Het is alweer weekend.

DAG 5
We zijn nu 5 dagen onderweg en de vermoeidheid begint er nu uit te komen. Het is ook niet dat we niks doen en de nachten zijn kort. Maar we klagen niet, want ik denk slechts vluchtig aan mijn werk, ik heb geen stress en hoef over weinig na te denken, hoogstens of ik al mijn duikshit bij me heb en wat we gaan eten. Het is weekend dus ik ben pas om 7 uur mijn bed uit. Voor het ontbijt wil ik vandaag een croissantje dus we wandelen naar de supermarkt. Kan ik gelijk wat stappen maken. Daarna pakken we op ons gemakje onze spullen en rijden we naar Red Slave, samen met Rainy en Trent. Ingrid en René gaan naar Bari Reef. Red Slave is altijd afwachten want er kan veel stroming staan. Als we er aankomen staat er nog een truck en even later komen er vier duikers het water uit. Dat betekent dat het waarschijnlijk meevalt. Dat klopt, er staat nauwelijks stroming. Het zijn Duitsers en we wisselen tips uit. Ze wijzen ons op een leuke duikstek helemaal noord. Ik weet al waar we morgen heen gaan. We zwemmen over de zandvlakte naar de rand van het rif. Er zit sediment in het water dus het zicht is ietwat troebel. Voor Bonariaanse begrippen dan. Red Slave stelt ons eigenlijk nooit teleur. Er zijn altijd wel schildpadden en vaak ook Eagle Rays. Op één keer na toen we slechts één schildpad zagen en verder niks. Na een tijdje zwemmen hebben we nog niks gezien dus het zou zomaar kunnen dat dit ook zo’n duik wordt. Tenslotte hebben we al heel erg veel mazzel gehad, dat houdt een keer op. Ik zie een groene murene onder een rots maar hij is niet zo groot en ik krijg hem niet op de foto. Helaas pindakaas. We zwemmen door als we dan toch een schildpadje zien. Het is een relatief kleintje en is niet van ons gediend dus hij zwemt weer door en gaat even verderop in het zand liggen. Ik laat hem met rust, misschien straks op de terugweg.

We zijn bijna op het punt dat we omkeren en terugzwemmen als ik dan toch ineens iets zie fladderen. Het is een Eagle Ray. Deze hebben we vaker gezien want hij mist een staart. Hij trekt zich weinig van ons aan en we hebben uitgebreid de tijd en gelegenheid om foto’s en filmpjes te maken. Ik kan zelfs soort van poseren met hem. Na ruim een kwartier zwemt hij toch wat verder weg en laten we het voor wat het is. Ik heb mijn hart weer op kunnen halen. Op de terugweg komen we inderdaad de schildpad weer tegen dus die mag ook nog even op de foto voordat we er uit gaan. Ik kijk nog uit naar zeepaardjes maar die zie ik niet. Je kan niet alles hebben. Na de nodige oppervlakteinterval met pretzels en watermeloen besluiten we naar de kite surfers plek te gaan om daar er in te gaan en van A naar B te zwemmen. We starten dus bij Atlantis. Het is een mooie duikstek met veel zachte koralen maar de duik verloopt uiterst rustig en zonder bijzonder spul. Na een uur ben ik het zat en Frank seint ook al om rustig richting de kant te zwemmen. We komen in ‘No mans land’ het water uit. Trent en Frank gaan de auto halen terwijl Rainy en ik de setjes vast afbouwen en daarna rustig wachten tot de mannen terugkomen met de auto. De lunch doen we bij de 2 Buns. Vanavond eten we spareribs van Bobbejans dus er moet cheesecake komen als toetje. Dit keer probeer ik de Pistache en voor het geval ik hem niet lekker vind neem ik ook een stukje Passievrucht-chocola mee. Voor morgen. Of vandaag. Of ergens. Who cares, het is vakantie.

Terug in het appartement hangen we respectievelijk in en aan het zwembad, aan de bar en als we eten gehaald hebben, aan tafel. De bedoeling was spareribs bij Bobbejans maar we krijgen een tip voor een nieuw tentje dat betere spareribs heeft. We proberen het uit en de spareribs zijn inderdaad erg lekker. Ik heb alleen het idee dat het wat minder is dan Bobbejans én het is een menu met friet. Je kan dus geen losse spareribs bestellen. Na het eten hangen we nog wat aan de bar voor een beetje slap ouwehoeren en natuurlijk mijn stukje cheesecake. Pistachesmaak. Heel bijzonder maar ook lekker. Morgen zitten we alweer op de helft. Zucht…

DAG 6
Sunday, runway. En ja ik weet dat we morgen een lange run-drive-run gaan doen, maar ik wil toch graag een stukje gaan lopen. Frank vindt het wel best en blijft bij het zwembad om rustig op te starten. Ik pak de fotoroute, dat is via de hoofdstraat Kaya Grandi naar de Bonaire letters bij Bari Reef en dan via de boulevard terug. Zo’n 7 á 7,5 km maar misschien maak ik er 10 van. Ik loop lekker en het is niet zo heel erg warm want er is bewolking. Omdat ik alleen ben kan ik rustig foto’s maken van alle mooie plekjes en alle streetart die ik onderweg tegen kom. Bij de vlakte met water staan zelfs een paar flamingo’s dus ik loop naar de rand en zoom in om ook van de roze rakkers een paar foto’s te maken. Dan door naar de Bonaire letters en ik loop nog een stukje door naar Captain Don’s omdat ik nu al weet dat ik er 10 km van wil maken.

Als ik 4 km heb aangetikt ga ik weer terug, dan kom ik op ongeveer 8,5 km uit als ik weer bij Djambo ben dus dan hoef ik er maar een klein stukje aan vast te plakken. Als ik bijna aan het einde van de boulevard bent breekt het zonnetje door en warmt het snel op, zelfs voor mij. Bijna bij Djambo zit ik pas op 8 km dus ik ga nog een stukje door. Dat hou ik een halve kilometer vol en dan is het ook ėcht voor mij eigenlijk te warm. Ik wandel en dribbel de 10 km vol maar ben blij als het er op zit. Een goede les voor morgen. IJswater mee om te koelen, koelen, koelen. Terug bij Djambo is iedereen al klaar om te gaan duiken dus ik moet opschieten als ik nog wat wil eten. Bakje yoghurt er in en klaar om te gaan.

We rijden naar 1.000 steps. Dat is voor Ingrid goed te doen en op weg naar waar we eigenlijk heen willen, Nukove, de allerverste duikstek richting Noord voordat je bij het nationaal park bent. Het is erg druk bij 1.000 steps maar we vinden gelukkig allemaal een plekje om te parkeren. Trap af en we’re good to go. Noord heeft mooie landschappen maar qua beestjes is het minder spannend. Af en toe een murene of een schildpad. Daarom maak ik het een beetje spannend door even de 32 meter aan te tikken. Frank ziet een pijlstaartrog maar ik zie hem niet. Daarna gewoon weer omhoog waar ik vooral foto’s maak van wat mooie anemonen en kleine visjes. Vooruit, de invasieve exotische lionfish mag er ook op. Ze zijn nog niet uitgeroeid maar heel vaak zie je ze ook niet meer. Frank wijst me ook nog op een babyfluitvis die zich probeert te verschuilen achter een leerkoraal. De duik verloopt verder rustig en zonder bijzonderheden. Eenmaal weer boven eten we wat voordat we het avontuur opzoeken naar de volgende duikstek. Avontuur in de vorm van een zeer uitdagende weg om er te komen. We moeten om de olieraffinaderij heen en verder, tot de weg zo’n beetje ophoudt. De heuvel op is erg steil en de weg zit vol met enorme gaten. We schudden alle kanten op, thuis op de kermis betaal je hier gewoon geld voor. Maar we komen zonder kleerscheuren aan. Tenminste, dat denken we. Er staat een truck met een Engels stel. We vragen of zij weten of we goed zitten. Ze weten het en we zitten niet goed. We moeten nog veel verder maar het is wel de mooiste duikstek waar zij gedoken hebben. Vooruit dan maar. De weg er naartoe is nagenoeg nog bumpier dan het eerste stuk maar na een paar keer twijfelen hebben we het gevonden. En ook hier zijn we niet de enigen. We weten nu in elk geval dat we goed zitten.

Er zit een leguaan in een boom dus die is sowieso voor mij. Ook al wordt de duik niks, deze heb ik in de pocket. We kijken even bij de entry voordat we ons klaarmaken als blijkt dat Ingrid en René een verkeerde fles bij zich hebben. Dat is, een fles met een verkeerde aansluiting. Dat probleem hadden wij toevallig ook maar ik heb, na een eerdere soortgelijke ervaring in het verleden, mijn adapter bij me. Zij moeten dus naar huis om de fles te wisselen. Omdat het ruim een half uur terug rijden is gaan ze ergens anders duiken. We gaan dus maar met vier het water in. Het is even spannend met de golven maar we zijn ervaren.

Eenmaal onder water staat er nauwelijks stroming en het Engelse stel had gelijk over de omgeving. Een prachtig landschap en het zicht is heel helder. Je kan duidelijk merken dat hier veel minder duikers komen. Maar het blijft noord en ook hier is er qua leven weinig te beleven. Dan zie ik toch een grote groene vrijzwemmende murene. Altijd leuk. Er zijn wat mooie vissen en bijna tegen het einde van de duik zie ik een schildpad. We volgen hem een tijdje als zich een tweede aandient en ze samen verder zwemmen. Ja, een mooie duik maar heel eerlijk, ik vind Zuid mooier.

De terugweg kenmerkt zich dat we het halve eiland om moeten vanwege eenrichtingsverkeer. We rijden langs het Gotomeer met een mooi uitzicht en veel flamingo’s. Dan zien we een dame op de weg wandelend met een fiets. We denken dat ze een lekke band heeft. Dat is niet het geval maar ze wil wel graag een lift naar Rincon. Geen probleem. Terug in Kralendijk rijden we nog even langs de supermarkt voor nieuw drinken en dan is het barhangen tot etenstijd. We hebben gereserveerd bij de Zwitser op de hoek voor kaasfondue. Na het eten ligt er nog een stukje cheesecake op me te wachten en dan is de eerste week een feit.

Morgen is het maandag en dan gaan we de enige keer de wekker zetten. Kunnen we vast weer even wennen.

DAG 7
Goed. We hebben de wekker gezet want vandaag gaan we onze run-drive-run doen. Elk 15 km in stukjes van 3 km per keer, samen 30 km. Rondje om de zuidkant van het eiland. De één loopt, de ander rijdt en zorgt voor eten, drinken en natuurlijk foto’s. De wekker staat om 6:00 zodat we rond 7:00 vanaf Bachelors Beach kunnen starten. In tegenstelling tot vier jaar geleden gaan we linksom en start Frank. Dan hebben we het rotste, lees warmste, stuk als eerste als de zon nog niet zo hoog staat. Dat is het stuk van de ene kant van het eiland naar de andere kant. Heuvelachtig en met weinig tot geen wind.

Ondanks dat we dagelijks rond 7:00 wakker worden is de wekker om 6:00 akelig wreed. De kaasfondue van gisteren lag zwaar op de maag. Of was het de cheesecake? Hoe dan ook, ik wil gewoon lekker in mijn bedje blijven liggen maar nee, we worden weer even herinnerd aan hoe het voelt als je moet werken. Oh wacht, iedereen in Nederland moet dat vandaag ook. Nou, vooruit dan maar, het kan dus altijd erger. Dan is opstaan om een stukje te gaan lopen op een tropisch eiland geen slecht alternatief. Boterhammetje naar binnen, boterhammetje mee, mét pindakaas what else?, en veel vocht. Water en elektrolyten. Banaantje voor de zekerheid en twee knijpfruitjes en off we go.

Frank start en ik rij 3 km door en zet de auto langs de kant. Het was niet opzettelijk maar het feit dat Frank start pakt hij het meest heuvelachtige gedeelte. Ik mag straks het laatste stuk als het het warmst is en in de bebouwde kom, maar dat heb ik er graag voor over. 3 km is ongeveer 20 minuten wachten en dat is stiekem best lang. In de verte zie ik een ezeltje aan komen lopen, en even later komt ook Frank. Ik zeg niks, maar een ezeltje en een… Ik vergeet bijna klaar te gaan staan maar we hebben geen haast dus het is niet erg. Nog een slokje water, muziek aan en gaan. Ooit liep ik hier een spontaan wedstrijdje en werd tweede waardoor ik een mooie medaille kreeg. Nu doe ik het voor de eer. Het is onbewolkt en daardoor ondanks het relatief vroege uur al warm. Gelukkig hebben we straks langs de kust de wind.

3 kilometer is ook lopend stiekem toch best lang maar uiteindelijk ben ik klaar met mijn eerste ronde en mag Frank weer. We zijn inmiddels aan de andere kant van het eiland en ik stop iets eerder om wat leuke foto’s te maken. Frank heeft er nog geen gemaakt dus die moet ik zo even instrueren. Als er geen foto’s zijn dan is het niet gebeurd, zelfs als Strava zegt van wel. Ik heb een goed uitzicht over de uitgestrekte weg en zie Frank al van heel ver aankomen. Kan ik wat mooie epische loopfoto’s maken. Frank is lekker aan het zingen en dansen op de muziek in zijn oren tijdens het lopen, dat kan ik zien. Tegen de tijd dat hij bij mij is sta ik nu wel klaar. Ik laat even zien wat ik bedoel met type foto’s die hij moet maken en ga aan mijn tweede set beginnen. Halverwege komen we langs een meertje met flamingo’s en hij maakt wat foto’s als ik er langs loop. Dat is wat ik bedoel.

Ik loop nu langs de oostkust en zie de ruwe zee links van mij. Wat een verschil met de westkant waar we onze duiken maken. Hier kan je alleen met een boot en met een gids duiken, en alleen bij de juiste omstandigheden. Helemaal zuid kan het bij de vuurtoren, maar ook alleen op specifieke momenten. Dat kan alleen als er nauwelijks wind en golven zijn, en dat gebeurt niet zo vaak. Ik zit nu lekker in de flow en loop heerlijk. De vuurtoren ga ik niet redden, die is voor Frank. Nu ben ik snel aan mijn 3 km en Frank gaat er weer vandoor, inderdaad richting de vuurtoren. Kan ik weer mooie plaatjes maken en wat eten want ik heb trek. Komt die boterham met pindakaas goed van pas. Als ik bij de vuurtoren ben kijk ik opnieuw naar de zee. Daar hadden we vandaag niet kunnen duiken. Als ik stilsta bij de 3 km zie ik heel veel flamingo’s met op de achtergrond Red Slave. Een prachtig plaatje en ik loop wat verder om zo dicht mogelijk foto’s te kunnen maken. Dan zie ik Frank alweer aankomen en moet bijna terug naar de auto rennen.

We zijn nu voorbij het zuidelijkste puntje en daarmee heb ik nu de zon ėn de wind in de rug. Ik merk het gelijk met lopen. Ik loop sneller maar het is ook warmer. Bij Red Slave ga ik even van de weg af zodat ik de huisjes op de achtergrond heb en Frank plaatjes kan schieten. Ik moet nog een stukje door en dan zit mijn derde set er ook op. Mag Frank richting White Slave. Het begint nu echt warm te worden en het wordt nog meer drinken. Ik rijd de 3 km door en bedenk me dan dat ik beter op 1,5 km even had kunnen wachten voor extra drinken. Ik zal het zo tegen Frank zeggen. Als ik hem aan zie komen heeft hij zijn shirt omhoog. Blijkt dat het shirt tegen zijn tepels schuurt. Helaas hebben we daar niks voor dus moet het maar zo.

Ik mag weer en we komen nu in bekend gebied. Ik loop richting Salt Pier en je merkt dat het hier ook al drukker is. Het is natuurlijk ook later maar er zijn ook veel duikers hier die heen en weer rijden. Even voorbij Salt Pier mag Frank aan zijn laatste stuk beginnen. We denken Ocean Oasis maar het is nét iets verder door. Nog een paar laatste foto’s en dan mag ik alweer aan mijn laatste kilometers beginnen. Ik loop nu in bebouwde kom en dat is niet alleen warm maar ook druk en vooral lastig. Ik kan niet echt meer op de weg lopen dus moet ik er naast maar dat is veel keien, kiezels en een verloren cactus. Bovendien ben ik met nog geen twee kilometer alweer bij Bachelors Beach, ons ‘eindpunt’. Maar ik ga natuurlijk niet aftikken op 14 km dus ik loop nog een kilometer door naar de City Pier en dan zit het er zomaar ineens op. Oorspronkelijk wilden we bij Bachelors Beach in het water springen maar nu zijn we al bijna thuis dus we rijden maar gewoon door.

Thuis lekker in het zwembad afspoelen en daarna gebakken eieren met spek. En daarna natuurlijk gewoon duiken. Rainy en Trent hebben een droge dag, met uitzondering van de nachtduik die we nog gaan maken, en René en Ingrid zijn naar Andrea II. Ik mag kiezen waar we gaan duiken en roep eerst The Lake maar bedenk me dat Rainy en Trent dat ook nog graag wilden doen. Dan is het leuker om met elkaar te gaan en kies ik Sweet Dreams. Daar zijn we vanochtend nog langs gelopen en toen had ik me al bedacht dat ik daar nog een duik wilde maken. Er staan wat golven maar dat kunnen we wel aan en heel rustig lopen we het water in. Onder water was ik even vergeten wat een mooie duikstek dit is. Prachtige zachte koralen en vooral veel en nagenoeg ongerept. Ik zie ook gelijk een baars die gepoetst wordt door een garnaal. Even later zwemt er weer een groene murene en nog wat later zie ik een schildpadje zwemmen. Maar de koralen zijn toch wat mijn oog het meeste vangt. Vlak voordat we weer terug willen zwemmen zie ik nog een mooie karetschildpad die zich niet wil laten fotograferen. Hij zit de hele tijd met zijn neus in het koraal en met zijn kont naar me toe. Ik krijg één mooie foto en één gemiddelde voordat hij naar boven zwemt. Als hij bij de oppervlakte is zijn het er ineens twee, alsof hij boven ineens een mini-me gecreëerd heeft. We laten het gaan en zwemmen langzaam terug. Er staat nu wat stroming dus we hoeven niet hard te zwemmen tot we weer terug bij de uitgang zijn.

Op de terugweg halen we voor heel veel geld twee bakken met sla en voor veel minder geld twee stukken biefstuk en een stokbrood als avondeten. De sla eten we voor het duiken, de rest er na. Rond een uur of zeven pakken we onze spullen en rijden met Rainy en Trent en onze nieuwe buren naar Invisibles voor onze ostracods duik. Kleine lichtgevende garnaaltjes die drie dagen na volle maan uit de diepte omhoog komen en voor een geweldig lichtspektakel onder water zorgen. Bij Invisibles is het druk, er staan 7 andere auto’s en als we ons aan het klaarmaken zijn komt er nog een auto met allemaal meiden achterin, die gaan snorkelen. Ik opper ergens anders heen te gaan maar Frank denkt dat het wel meevalt. We gaan het water in en zwemmen een stukje uit. Er is nog wat licht van andere duikers dus we moeten even wachten tot ze weg zijn en dan doen ook wij onze lichten uit. Let the show begin!

Het komt wat langzaam op gang maar als het even donker is begin ik toch de lichtjes te zien. Close encounters of the third kind. Of The Abyss, je mag kiezen. Het blijft een fascinerend fenomeen en ik kan er uren naar kijken. Helaas wordt het schouwspel verstoord door andere duikers die de hele tijd hun licht onze kant op schijnen. Snappen ze het niet, weten ze het niet of interesseert het ze niet? Het duurt lang voordat ze weg zijn, té lang. Woensdag gaan we nog een keer, dan wil ik naar een plek waar niemand is. Na 35 minuten houden we het voor gezien. Even miscommunicatie met Frank of we er uit gaan of nog even een nachtduik doen. Ik wil nog even rondkijken en uiteindelijk heeft hij het door. Er is echter weinig te zien, op heel veel garnaaltjes na. Dan geeft Frank aan dat hij het koud heeft en er uit wil. Is goed schat, we gaan. Terug in het appartement eten we de biefstuk met brood en gaan daarna lekker naar bed. Het was tenslotte een lange dag.

DAG 8
Vandaag is onze trouwdag en we zijn 20 jaar getrouwd. Vanavond dus lekker uit eten en we gaan gezellig met zijn zessen. Oorspronkelijk zouden we eerst nog gaan nachtduiken in verband met de ostracods maar dat hebben we maar aangepast anders wordt het niet alleen heel laat, waarschijnlijk redden we het niet eens. We zijn gisteren geweest en gaan morgen nog wel een keer. Maar er wordt natuurlijk wel gedoken vandaag! Eerst even langs de supermarkt want de cola is op, kan ik gelijk stappen maken, en dan ontbijten en dan is de grote vraag, waar gaan we heen? Uiteindelijk wordt het Buddy’s Reef.

Lekker makkelijk met de trap het water in en langs de lijn naar beneden. Ik verwacht niks dus alles is goed deze duik. Zo ook de twee hagedisvissen die op een koraal liggen te zonnen. Op zich is een hagedisvis wel grappig, maar zo met zijn tweeën maakt het weer bijzonder. We komen bij een wrakje en ik zoek me te pletter naar mogelijke zeepaardjes. Die vind ik niet maar Rene vindt een schorpioenvis, en nog een, en nog een… Ze zitten leuk dus ik kan mooie close ups maken. Daarna nog wat leuke vissen aan het einde van de duik. Mijn oren zijn wel een beetje aan het protesteren dus ik moet even kijken hoe het gaat. Alles wordt minder soepel naarmate je ouder wordt, dus ook je trommelvlies.

De vraag is nu of we een snackje nemen en daarna gelijk de tweede duik doen of eerst gaan lunchen. Ingrid en Rene hebben geen droge kleding bij zich dus linksom of rechtsom moeten we ergens heen waar we niet binnen hoeven te zitten. De Kite City truck is er niet dit jaar vanwege licentieproblemen maar de rode truck heeft ook hamburgers dus die dan maar. Frank moet nog wat halen dus de rest gaat vast. Als wij ook aankomen is er niemand. We wachten en net als ik me zorgen begin te maken komen ze aanrijden. Ze zijn ook nog even gestopt. We eten een hamburger en passen ons plan aan om niet daar te gaan duiken maar ergens anders. Hier is het te dood.

We gaan naar Alice in Wonderland. Het eerste wat we zien zijn 5 pijlstaartinktvisjes die weer heerlijk op een rijtje hangen. Ik maak wat mooie foto’s. We duiken verder en er ligt weer een schorpioenvis te poseren. Terwijl we daar mee bezig zijn zien Frank en ik tegelijkertijd een Eagle Ray rustig langszwemmen. Hij zit wat diep en zwemt onder ons door maar het is een prachtig gezicht om hem zo voorbij te zien glijden. Het lijkt wel een screensaver. Even later wijst Ingrid op een groene murene maar hij zit wat weggestopt. Op de terugweg zien we de pijlstaartinktvisjes weer en er is er een die half wit, half gekleurd is. Dat heb ik nog nooit gezien en net als ik denk dat het een genetisch foutje is, kleurt hij helemaal donker en dan weer terug half half. Cool. We zwemmen terug naar de kant en rijden terug naar het appartement.

Ik ga gelijk douchen en terwijl Frank het zwembad in springt loop ik naar het centrum om een ijsje te halen. Ze hebben Tompouce smaak dus die moet ik uitproberen. Ingrid had ook Bokkepootjes smaak van de week maar die is helaas op. Misschien van de week nog. Als mijn ijsje op is ga ik ook terug en hang ook nog even bij het zwembad. De bar is open vandaag dus na een borrel en een cocktail wandelen we naar Sebastiaan’s voor ons jubileummaal. We mogen op de pier zitten en er ligt een lief kaartje op tafel. Het eten is heerlijk en het gezelschap is nog beter. Als het hoofdgerecht op is komen ze met twee taartjes in de vorm van een hart en met een lichtkaars. Hebben ze voor ons geregeld echt superlief. Natuurlijk delen we ze en eten we ook nog een extra toetje. Ik bestel een glaasje PX er bij en krijg een vol wijnglas. Dat wordt wat morgen, dan willen we de berg op. Al met al is het een super geslaagde avond en duiken we met een dikke pens in bed.

Sweet dreams!

DAG 9
De wekker staat op 6:30. Frank wordt wakker en gaat naar de wc waardoor ik ook wakker word. Ik kijk op mijn klokje en het is 6:28. Dan kunnen we net zo goed meteen opstaan. We ontbijten en maken een tas klaar. Iets meer dan een uurtje later rijden we richting Nationaal Park Washington Slagbaai. Het park gaat om 8:00 open, wij zijn er rond 8:20. We checken in, krijgen uitleg over hoe laat we uiterlijk waar moeten zijn en hoe we moeten rijden om de Brandaris op te gaan want het is alweer twee jaar geleden dat we hier waren. Maar het klinkt allemaal bekend. Nog even naar de wc en dan rijden we het park in. Een paar honderd meter later zitten we op het point of no return want vanaf nu is het eenrichtingsverkeer. Als we ruim tien minuten op weg zijn roept Frank ineens verschrikt: ‘Shit, waar is mijn telefoon? Oh nee, die ligt nog op de wc!’

Wordt het zo’n dag? Wat nu, niet alleen de telefoon maar ook zijn rijbewijs en de creditcard zit er in. Er zit niks anders op. Doorrijden is minstens anderhalf uur over een hobbelige weg, en terug mag officieel niet. Maar nood breekt wet en we zijn nog niet zo ver. We rijden terug, krijgen twee boze blikken van tegenliggers en dan zijn we weer bij de ingang. Ik ren naar de heren wc. Niks bij de bakken, niks in het ene hokje en het andere hokje is bezet. Ik wacht en het duurt lang. Ik vraag of er een telefoon ligt maar krijg geen antwoord. Als de man in kwestie even later naar buiten komt heeft hij me niet eens gehoord. Het zal wel, gelukkig ligt Frank zijn telefoon er nog. Ik gris hem gauw weg en ren terug naar de auto en off we go. Poging twee.

Bij de Brandaris zetten we de auto neer. Er staat nog een auto en een derde parkeert vlak na ons. Twee mensen die ook omhoog gaan. We lopen achter ze aan want wij zijn wat langzamer met spullen pakken. Het gaat redelijk soepel, ik voel me beter dan twee jaar geleden. Ook heb ik een missie want toen strandde ik vlak voor de kam van de berg. Die durfde ik niet over waardoor ik de top nooit bereikt heb. Frank ging toen wel. Dit keer ga ik er voor. Het eerste stuk is sowieso makkelijk te lopen en ook de kleinere klimstukjes gaan prima. Het was de kloof die het hem deed. Als we daar aankomen zet ik mijn blik op oneindig en mijn verstand op nul, doe mijn ogen dicht, denk nergens over na en ga met die banaan. Dan zie ik straks wel hoe ik weer naar beneden kom.

Het is echt maar een paar meter eng en dan zit ik op de kam. Was dat nou zo spannend? Ik snap niet waarom ik daar vorige keer zo moeilijk over gedaan heb, maar eerlijk is eerlijk, ik was minder fit en volgens mij waaide het ook harder. En als het dan eenmaal in mijn kop zit krijg ik het er niet meer uit. Hoe dan ook, het laatste stuk is over de zadelrug en makkelijk en ook het laatste klimmetje naar de echte top is niet spannend. Eenmaal boven zit het andere stel er ook. We maken een praatje en wat foto’s als een derde stel ook arriveert. Het begint nu wat meer te waaien en dreigt daar nou een regenbui aan te komen? We nemen het zekere voor het onzekere en beginnen aan de terugtocht. Tot aan het spannende stuk gaat dat ook prima ook al gaat naar beneden net iets langzamer dan naar boven. Dan komt het spannende stuk en heel even dreigt de paniek op te komen. Voetje voor voetje vind ik mijn weg en dan is het weer voorbij.

Als we uiteindelijk weer op makkelijk begaanbaar pad komen kan ik weer ademhalen. De rest is een makkie en ik kan dit mentaal ook weer afvinken. De DNF (Did Not Finish) van twee jaar geleden is er af. Als we terug bij de auto zijn eten en drinken we wat en ik maak foto’s van twee leguanen die zich onder onze auto geposteerd hebben. Sorry jongens, ik heb niks voor jullie en we gaan weer door. We moeten nog een eindje. We zijn zo’n beetje een uur en heel veel hobbels en kuilen verder voordat we weer bij de ingang zijn, in dit geval voor ons de uitgang. Zo, dat hebben we ook weer gehad. Je bent zo’n beetje langer aan het rijden dan aan het klimmen. En dan is dit nog de korte route door het park. We rijden via de supermarkt terug naar het appartement om daar te lunchen. Brood met gerookte zalm. De rest is duiken en komen net terug als wij weer op pad gaan. Ik moet/mag weer kiezen, mits het op zuid is. Het wordt Larry’s Lair. Ik wil niet dubbelen tenzij er een hele goede reden voor is en deze plek doen we niet zo vaak over de jaren heen. Dat het Larry’s Lair of Doom wordt weet ik dan nog niet. De entry is wat lastig maar dan zakken we en zwemmen richting het rif. Ik zie een mooie netmurene in het koraal en pak mijn camera om een foto te maken. Dan ontvouwt zich de grootste nachtmerrie van een onderwaterfotograaf als ik eerst condens aan de binnenkant van mijn onderwaterhuis en vervolgens een klein laagje water zie. Ik schiet enorm in de stress, sein Frank en begin naar boven te zwemmen. Terwijl ik dat doe zie ik het laagje water steeds sneller stijgen en steeds sneller groter worden. Frank denkt eerst nog dat ik iets moois zie boven als hij ook het water in de camera ziet. Eenmaal aan de oppervlakte trek ik gelijk het huis open om het water er uit te gooien om de boel vervolgens angstvallig boven mijn hoofd te houden. Maar ik weet dat het zinloos en vergeefse moeite is. Dit is nou wat ze bedoelen met een volgelopen camera. The camera is in a coma, presumably dead.

Wordt het zo’n dag? Desondanks zwem ik terug naar de kust. Ik trek mijn setje uit die Frank vasthoudt terwijl ik mijn handdoek uit de auto pak om de natte camera droog te maken, de batterij en de SD kaart er uit te halen en de boel open te leggen om te drogen. Maar ik weet helaas uit ervaring dat het niet zozeer het water is, maar wel het zout dat voor de schade zorgt. Ik heb dit eerder meegemaakt in Egypte destijds. De camera werd droog, ik kreeg hem weer aan de praat maar hij werd nooit meer de oude. Memory card errors om de haverklap en soms deed hij het wel maar vaker ook niet. Ik heb hem ooit uit elkaar gehaald en zag welke schade er aan de binnenkant zat voordat ik hem naar het kerkhof bracht en een nieuwe kocht. Nu had ik met deze ook al bedacht dat ik hem voor de laatste keer mee zou nemen, maar met nog vier duikdagen te gaan had ik hem liever ná de vakantie afgeschreven.

Ik ga terug het water in om alsnog onze duik te maken. Ik voel me naakt en duik nu ineens heel anders. Ik kan nu alleen nog maar om me heen kijken in plaats van dat ik aan het zoeken ben. Het gedrag van bepaalde vissen en ander spul dat ik met camera niet interessant genoeg vind bekijken. Beter, zou je misschien kunnen denken. Nu word ik gedwongen om bewust met het duiken bezig te zijn, maar heel eerlijk is dat niet waarom ik duik. Een fotograaf kijkt altijd met een ander oog naar dingen en als ik het niet kan vastleggen, dan is het nu eenmaal anders. Ik zou dan ook bijna zeggen dat we gelukkig geen bijzondere dingen zien. Een mooie murene leg ik dan maar symbolisch mentaal vast, net als die scorpion fish die prachtig open en bloot ligt. Frank heeft het koud aan het einde van de duik dus we treuzelen niet met het water uit gaan.

Terug in het appartement maak ik alles droog en probeer ik tegen beter weten in of de camera aan wil. Meer dan een oranje lampje krijg ik niet, en als ik het even later opzoek had ik beter geduld kunnen hebben. Het lampje betekent kortsluiting en je kan beter 48 uur wachten tot alles 100% droog is voordat je hem probeert aan te zetten. Ach, ik heb hem toch al afgeschreven en ik ga het morgen toch proberen. Voor nu in elk geval geen ‘Catch of the day’ meer. Misschien als de rest wat mooie foto’s maakt van gezamenlijke duiken de komende dagen. Of er moet morgen toch een wondertje gebeuren.

We relaxen bij het zwembad tot het tijd is voor de nachtduik en de ostracods. Frank heeft het nog steeds koud en besluit niet te gaan duiken. Hij gaat wel mee maar niet het water in. We rijden naar Pink Beach als ik een prachtige zon net boven de horizon zie. Omdat Frank toch niet gaat duiken heb ik mijn telefoon bij me, dan kan ik toch wat foto’s maken. Maar als we bij Pink Beach zijn is de zon al onder, dat gaat in een paar minuten tijd heel snel. We bouwen op en ik maak wat schemerfoto’s, of laat Frank ze maken. Ik kan het ook niet laten. Frank bouwt mijn setje op als mijn octopus blijft haken en een gedeelte van het mondstuk losgetrokken wordt. Met het gebrek aan licht krijgt hij hem er echter niet meer op gemonteerd.

Wordt het zo’n dag? Het lijkt er echter op dat het geen probleem voor het duiken is. Hij blaast niet als we de fles opendraaien. De vraag is wat de octopus in het water gaat doen, maar we concluderen dat het goed zal gaan. We gaan het zien, proberen we de boel er morgen bij daglicht wel weer op te monteren. Het is nog net niet helemaal donker als we het water in gaan. We gaan onder en beginnen te zwemmen richting het rif. Er staat een beetje stroming dus we moeten ook écht zwemmen en het rif ligt hier best ver van de kant af. Als we na tien minuten nog steeds op 3,5 meter zitten weet ik dat er iets niet goed gaat. We zwemmen vermoedelijk in kringetjes of langs de kust in plaats van van de kust af.

Wordt het zo’n dag? Ik maak een beginnersfout door geen kompas te zetten. René is al twee keer boven geweest en na ruim een kwartier ga ik zelf naar boven om alsnog mijn kompas te zetten. Ingrid en René zijn dan inmiddels ook weer boven en Ingrid geeft aan dat ze er klaar mee is. Ze gaat er uit en René gaat mee. Rainy en Trent zijn nog onder water en ondanks dat ik mijn kompas nu gezet heb, niet in de laatste plaats om straks ook weer goed terug te komen, zwem ik verder aan de oppervlakte uit. Iets dat we eigenlijk in dit geval gelijk hadden moeten doen in plaats van onder water gaan en dan zwemmen. Als ik zo’n beetje bij de rand van het rif ben ga ik naar beneden. Rainy en Trent hebben gevolgd en we gaan tussen het zachte koraal hangen. Ik doe mijn lamp uit en dan…

…dan zie ik honderd miljoen lichtjes van de ostracods wat de hele dag weer goed maakt. Er lijkt wel een hele deken van lichtjes over het koraal te hangen. Dit is zoveel keer beter en mooier dan twee dagen geleden en ik vind het jammer dat Frank dit moet missen. We hangen ruim een kwartier tussen de lichtjes. Elke keer als het een beetje dooft doe ik mijn lamp aan en weer uit en laait het weer helemaal op. Alsof ze reageren op mijn licht. Ik zie vlak voor ons cq vlak achter het rif helaas wel een schijnsel van licht van andere duikers en net als maandag irriteer ik me er mateloos aan. Dan kijk ik weer naar de lichtjes en probeer het te negeren. Dat lukt aardig totdat er ook achter ons duikers zitten met hun lamp aan. De lichtjes doven uit en ik sein Rainy en Trent om er een eind aan te maken. Ze zijn het er mee eens. We hebben ons pleziertje gehad, en wat was het mooi, maar nu is het tijd om er uit te gaan. Op weg naar de kant zie ik nog een murene en een aal zwemmen.

Ik volg nu braaf mijn kompas en binnen no time zijn we aan de kant op de juiste plek waar Frank ook al staat te wachten. René en Ingrid zijn er ook nog en staan bij de auto. Iedereen kleedt zich om en we sturen de rest vast naar het appartement als Frank en ik nog even naar de mooie sterrenhemel blijven kijken. Er zit een grote parallel tussen wat ik net onder water heb gezien en waar ik nu naar zit te kijken. Ik zou dit uren vol kunnen houden maar we rijden toch maar terug naar het appartement. Daar spoelen we de spullen en leggen ze klaar voor morgen, eten wat en hangen nog wat bij het zwembad alvorens ik het licht uit doe en bij mezelf denk: ‘Het was zo’n dag’.

DAG 10
Eens kijken of het vandaag beter gaat. Alhoewel, we zitten op een tropisch eiland dus eigenlijk maakt het niet uit, wat er ook gebeurt, het is ok. We beginnen aan het einde van de vakantie te komen en dat is te merken. We slapen zomaar uit tot 8:00. Tegen de tijd dat we helemaal gewend zijn gaan we terug. As usual. Ik wandel naar de supermarkt voor ontbijt en fuck it, ik koop twee broodjes en twee croissantjes. Als we terug in Nederland zijn gaan we wel weer in het gareel. Het is al tegen tienen als we ons klaarmaken voor het duiken. We starten bij de hoer vandaag want als je niet op de hoer gedoken hebt, ben je niet op Bonaire geweest. Trent en Rainy gaan mee, René en Ingrid gaan naar Something Special.

Het valt mee met het aantal auto’s bij de Hilma Hooker, het enige echte wrak dat het eiland rijk is. Overigens hebben ze de boot in de jaren 80 bewust laten zinken als duikattractie. Het vervoerde marihuana dat ze uiteindelijk onderschept hebben. Naast ons staat een auto met de dame die we gisteren op de top van de Brandaris gezien hebben, haar vriend is aan het duiken. We trekken onze spullen aan en ik heb er voor de verandering eens aan gedacht om mijn lamp mee te nemen. Deze hangt op de plek waar ik normaal gesproken mijn camera hang, dan voelt de plek niet zo leeg. Ik heb de camera nog getest maar gaf hij gisteren nog een oranje lichtje, nu doet hij helemaal niks meer en is definitief dood en naar de camera hemel opgestegen.

We zwemmen niet helemaal uit tot de boei maar zakken gewoon schuin weg en binnen no time duikt het wrak op uit de diepte. We gaan linksom en duiken meteen met ons klokje de bodem op om de diepte af te tikken. 30,5 meter, verder gaat hij niet. Dat is niet het diepste van de vakantie maar ik kan niet verder het zand in. Ik pak mijn lamp en concentreer me op de binnenkant van het wrak wat ik dus nooit goed heb kunnen bekijken omdat het altijd donker is. Ondertussen vergaap ik me ook weer aan de tarponen die daar altijd rondhangen en hoe groot ze zijn. Ik hou er van. We zwemmen om het wrak heen en gaan langzaam naar de bovenkant, wat eigenlijk de zijkant is want het wrak ligt op zijn zij. Rainy maakt wat leuke foto’s en ik speel met de sergeant-majoor vissen die ietwat agressief reageren als ik te lang naar ze kijk. Ze hebben allemaal hun eigen plekje op het wrak, duidelijk herkenbaar aan een grijzige plek waar ze de aanslag weggegeten hebben.

Als we klaar zijn met het wrak zwemmen we langzaam langs het rif terug naar de kant. Ik zie een hele kleine murene zitten en zwem zowaar over een slapende schildpad heen die zich lekker tussen het koraal verstopt heeft. We zitten een klein beetje uit de route dus we moeten best een stukje terug zwemmen voor we het water weer uitkomen en bij de auto staan. Daar maken we onze oppervlakte interval want we gaan de tweede duik bij The Lake doen, wat er naast ligt. Ondertussen observeren we een vogeltje dat visjes aan het vangen is. Je moet toch wat om de tijd een beetje te doden. Als we lang genoeg aan de oppervlakte zijn geweest rijden we een klein stukje verderop om daar onze tweede duik te maken.

The Lake heeft een dubbel rif met een zandvlakte in het midden, ergo The Lake. We zwemmen eerst naar rechts een beetje tegen de stroming in, steken dan over om langzaam de andere kant op te gaan. Er is niet veel spannends te zien op het rif en ik hou de zandvlakte in de gaten, misschien dat daar iets gebeurt. Ik zie een conch shell liggen. Niet het meest fascinerende onder water, meestal liggen ze maar gewoon te liggen, als ik zie dat deze beweegt. Hij ‘springt’ met een soort hopjes elke keer een stukje naar voren en je kan het spoor goed zien in het zand. Ik laat het Frank zien. Er zitten nog veel meer van deze schelpen in het zand maar alleen deze beweegt. Ik vind het een grappig gezicht.

Op een gegeven moment zwemmen we weer terug naar het eerste rif, gaan omhoog en beginnen aan de terugweg. Nog wat leuke visjes, en net als we richting uitgang willen zie ik een hele grote krab tussen de rotsen zitten. Meestal komen deze pas tevoorschijn als het donker is, maar deze is goed te zien. Nu mis ik mijn camera maar ik laat hem aan de rest zien zodat zij een foto kunnen maken. Het voelt een beetje als geblesseerd langs de kant staan en vrijwilligen bij een evenement vanwege zelf niet kunnen lopen maar er toch bij betrokken willen zijn. Ik spot, zij maken de foto’s. Toch wil ik hem wel hebben, tenslotte heb ik hem gevonden, gezien en was er bij. Frank wijst ook nog op niet één maar twee schorpioenvissen en dan gaan we echt richting uitgang.

Terug bij het appartement kleden we ons om en wandelen we naar de pier bij Karel’s voor een snackje. Het wordt een kipsatetje delen. Op de terugweg komen we héél toevallig langs Luciano dus dat betekent ijs. Deze verteer ik bij het zwembad totdat de bar open gaat om daarna naar Jardin de Amor te gaan voor het eten, een goed aangeschreven restaurant. Vanavond zijn we samen. Het eten is heerlijk en als toetje krijg ik chocolade cheesecake. Als ik straks weer thuis ben hoef ik minstens een half jaar geen cheesecake. Na het eten terug naar het appartement en lekker naar bed. Het gaat hard nu.

DAG 11
Frank wordt wakker en ik ben ook al half aan het snoozen. Het is 7:00 en Frank vraagt of we op gaan staan, met name omdat we ook nog willen lopen. Ik grom wat. Ik lig nog lekker en wil nog niet opstaan. Drie kwartier later ga ik er toch maar uit maar ik voel het gelijk. Vandaag heb ik een beetje een off day. Frank had het eergisteren, vandaag is het mijn beurt. Ik ben niet vooruit te branden en met de snelheid van een schildpad door de modder kleed ik me aan, pak mijn spullen en eet wat granola. Zonder yoghurt want die is op en met het oog op de laatste dagen heb ik geen nieuwe gekocht. Dan ben ik eindelijk zover dat ik klaar ben om weg te gaan, ware het niet dat ik mijn fotostandaardje niet kan vinden. Nergens. Niet waar hij hoort te liggen en niet waar hij niet hoort te liggen. Shit, dat betekent waarschijnlijk maar één ding. Ik moet hem verloren zijn. Gaat lekker zo. Wil het universum me iets duidelijk maken of zo als het om fotograferen betreft?

Nou ja, ik kan er nu toch niks aan doen en heel misschien duikt hij toch nog ergens op. Hoopvol zoek ik de auto nog even door maar nee, ook daar ligt niks. Als hij niet door iemand gevonden is op Djambo dan ligt hij waarschijnlijk in het park, uit mijn zak gevallen toen ik mijn vestje uittrok toen we vertrokken van de Brandaris. En daar ga ik nu twee dagen later niet nog eens twee uur door het park rijden om te kijken. De off day wordt er niet beter op. We rijden naar de Salt Pier waar we de auto neerzetten om van daar uit een heen en weertje te lopen naar White Slave. Het is inmiddels 9:00 en Frank klaagt dat we te laat zijn en het alweer veel te warm is. Als we beginnen met lopen kan ik niet anders dan hem gelijk geven. Ik heb het heel warm en voel me bléh, dus ik loop een langzaam tempo. Gelukkig is het maar 2x 3 km, dat moet wel lukken.

Bij White Slave moeten we nog een heel klein stukje door en dan weer terug. Bij de huisjes drinken we wat en natuurlijk moeten er foto’s gemaakt worden. De zoveelste loopfoto’s bij White Slave maar ik geef grif toe aan mijn verslaving. Ik bedoel, je moet toch een beetje lol in je leven hebben en ik doe er niemand kwaad mee. Behalve Frank, die moet ze maken, maar dat heeft hij wel voor me over. ‘Ik wil er een hardlopend zus, en dan eentje in het huisje zo en dan nog één op die rots daar.’ Tijd om door te lopen. Nog even via Pink Beach en dan de warme weg weer op. Ik sjok er achteraan maar merk dat mijn humeur wel iets beter wordt. Eenmaal terug bij Salt Pier ben ik lichtelijk oververhit. Dat kan dus ook bij mij.

We rijden terug terwijl ik een flesje koud water in mijn nek leg en het raam wagenwijd open heb staan om een beetje af te koelen. Terug bij Djambo gelijk het zwembad in en dan voel ik me al een stuk beter. We ontbijten. De rest is weg dus wij doen ons eigen ding. Frank wil graag nog een keer naar Red Slave. Ik stel voor dat we alletwee de duiken vandaag op zuid en daar in de buurt maken. Bij Red Slave staat maar één auto en de golven zijn laag dus het ziet er goed uit. Ik mopper toch een beetje bij het er in gaan omdat de golven me toch omver duwen als ik mijn vinnen aan wil doen, maar uiteindelijk lukt het en kunnen we onder water. We zwemmen heel rustig langs de kant en zien gelijk een schildpadje. Ik focus me op de vissen en het valt me op dat ze veel met zijn tweeën zijn. Een grote geelvin tonijn jaagt, we zien nog een schildpad en twee baarzen molesteren een murene. Frank hangt hoog en is duidelijk op zoek naar eagle rays, ik zoek het wat lagerop. De eagle rays blijven uit maar we krijgen wel een derde schildpad. Op de terugweg zien we de tweede omhoog zwemmen en ik mis de grote barracuda omdat ik met mijn neus in het koraal zit. Als we er uiteindelijk uitgaan hebben we 75 minuten gedoken, onze langste duik deze vakantie.

We maken oppervlakte interval terwijl we watermeloen en een appel eten, en tegelijkertijd twee hagedissen voeren. Ook dit zou ik uren kunnen volhouden. Ze weten de stukjes appel feilloos te vinden en maken ruzie over wie het lekkerste hapje krijgt. Ik probeer het eerlijk te houden en ze allebei evenveel te geven maar het blijft de natuur en er is er altijd één die overheerst. Dan rijden we twee duikstekken verderop naar Vista Blue. Ook deze doen we niet zo vaak. We vermaken ons nog even met de vissende pelikanen en een schildpadje dat regelmatig bovenkomt voordat we het water weer in gaan. De entry is heel makkelijk en we lopen zo via het zand het water in. Er hangt ook een boei als referentie dus dit wordt een makkelijke duik. Helemaal als blijkt dat we een beetje stroming hebben en we gewoon kunnen hangen om ons mee te laten voeren.

Het zicht is verrassend helder en de koraaltuinen zijn ook hier prachtig. We zien gelijk weer een schildpad en even later ook een groene murene die echter gauw in een hol duikt en er niet meer uit komt. Ik daal af en zie hem zitten, zwaai even naar hem en zwem weer door. Na een half uur besluiten we om terug te zwemmen. Tenslotte moeten we nu een beetje tegen de stroming in zwemmen. We gaan naar 10 meter en beginnen te zwemmen maar het valt reuze mee. Ik zie weer een schildpad die net lucht gehapt heeft en naar beneden komt zwemmen. Dan posteert hij zich pontificaal boven op een zacht koraal en trekt zich van niks en niemand wat aan. He is king of the underwaterworld! Hier had ik nu wel een foto van willen hebben.

We zwemmen rustig verder en zijn snel terug bij de boei. Ik stel voor om nog een stukje door te zwemmen en dan pas terug en er uit. Zo maken we toch nog een uur vol en tijdens de decostop zien we nóg een schildpadje. Dat is de catch of the day. Ik begin het koud te krijgen dus het is goed dat we er uit gaan. Bij de auto warm ik weer snel genoeg op want de zon brandt als een malle. Het is te laat om nog uitgebreid te lunchen maar een snackje gaat er wel in. We besluiten naar de rode bus te rijden en te kijken of we daar nog iets kunnen krijgen. Dat kan en ik had nog een tuna sashimi burger op mijn lijstje staan. Ik heb al meerdere keren tonijn gegeten deze vakantie en overal is hij verser dan vers. Dat ga ik wel missen. We rijden terug naar het appartement waar we aan het zwembad hangen tot het tijd is om te gaan eten. Ja, we gaan wéér uit eten en voor wat ons verteld is, is dit een wat sjieker restaurant. Tja, het is vakantie of niet.

Flora is the place to be en het is inderdaad sjiek. We zitten heerlijk op het terras aan het water en hebben de aanvliegroute van de vliegtuigen op het vizier. De KLM is vertraagd, die komt straks, in de tussentijd landen er meerdere kleine vliegtuigen. We gaan voor het 4 gangen verrassingsmenu en het is dubbel verrassing. Ten eerste weten we niet wat we krijgen, ten tweede is elke gang qua smaak, ingrediënten en samenstelling absoluut een verrassing. Een aangename want alles smaakt heerlijk. Als we aan het hoofdgerecht zitten komt de KLM bulderend aanvliegen. Indrukwekkend is het zeker maar herinnert ons wel aan het feit dat wij over twee dagen ook weer in zo’n kist naar huis vliegen. We genieten nog even van het eten en het toetje en rijden voldaan weer naar huis. Lekker slapen, morgen voorlopig nog steeds een nieuwe dag.

DAG 12
Vandaag weer een niet lopen dag, dus moet ik weer iets anders verzinnen om mijn stappen te maken. Op naar de supermarkt dan maar, en als ik er dan toch ben, kan ik net zo goed een chocolade croissantje meenemen. En een beetje kaas want de eieren moeten op. Gebakken eitje met kaas. Met dit ontbijt gaan we duiken vandaag. Een paar jaar geleden hebben we La Dania’s Leap gedaan, een One Way duikstek. Only entry, no exit want je springt vanaf een rots het water in en eenmaal in het water kan je er niet meer uit. Van daar uit is het zwemmen naar Tolo of Karpata. Wat ons betreft die laatste want die staat nog op het lijstje. Rainy en Trent gaan ook mee. Het is even zoeken waar we precies moeten zijn. Het is na Tolo maar als we te ver gaan kunnen we ook niet terugrijden omdat het eenrichtingsverkeer is. Goed kijken dus naar de gele steen. Als we er één zien staat er niks op maar er is een pad naar beneden naar het water. Frank gaat kijken en eenmaal beneden laat hij grijnzend een grote gele steen met een pijl er op zien. This is the spot! We zorgen dat de auto’s niet in de weg staan, controleren onze spullen twee keer en lopen dan voorzichtig over de scherpe rotsen naar beneden. De golven zijn hoog maar het afstapje is maar ongeveer een meter. Dat moet lukken.

Ik ga als eerste en zwem gauw naar de boei. Dan Trent, dan Rainy en als laatste Frank. Als iedereen veilig in het water is duiken we naar beneden waar we gelijk al een schildpadje zien. Ook hier is het water helder en het rif is mooi. Totaal anders dan op zuid maar ook met zijn eigen schoonheid. Er staat nauwelijks stroming en het kleine beetje dat er staat gaat de goede kant op dus we zwemmen rustig in de richting van Karpata. Als ik op een gegeven moment naar rechts kijk schrik ik van een groene murene die ineens naast me zwemt. Hij mist een stuk van zijn staart en we kijken hem na hoe hij rustig langs het rif glijdt. Even later opnieuw een schildpad die zich lekker in het koraal nestelt. Wat is dat toch met die schildpadden en dat koraal? We zwemmen rustig verder en beginnen andere duikers tegen te komen. Duikers die ‘gewoon’ op Karpata duiken. Het is in elk geval gedaan met onze rust en een teken dat we in de buurt van onze exit komen. Ik herken op een gegeven moment het plateau waar we er zo langzamerhand uit zullen moeten en dat klopt wel ongeveer als we al 50 minuten onderweg zijn. Terwijl we langzaam omhoog komen over het rif zien we nog een schildpad en deze zit lekker zijn schild of zijn buik te schuren. Of misschien wel allebei. Een fenomeen dat we van de week ook al eerder gezien hebben. Uiteindelijk komen we met een uur op de klok het water uit en lopen de trap op naar boven. Er zijn bankjes dus we kunnen daar mooi de spullen neerleggen en zitten tot Frank en Trent de auto gehaald hebben.

Als alle spullen in de auto liggen en we allemaal iets droogs aan hebben rijden we de lange weg terug naar Kralendijk en een stukje verder naar de oostkant van het eiland naar Foodies voor de lunch. Ik neem een lekkere salade met vooruit, nog één keer verse tonijn. Ik kan er geen genoeg van krijgen. Tijdens de lunch kijken we naar een schattige ezelfamilie, vader, moeder en zoon, die langs de kant aan het grazen zijn. Daarna rijden we naar Andrea II en doen we nog één poging of we de haai zien. Dat hebben er meer gedacht want het is erg druk. Eenmaal in het water is echter het meest spannende een school vissen die, vergezeld door twee grote vijlvissen en een grote fluitvis, een stuk rots aan het kaalknagen zijn. God mag weten waarom dat stuk zo lekker is maar het is een grappig gezicht. Of Frank, die ineens zwaar opgewonden seint dat hij een mantis shrimp gezien heeft. Tegen de tijd dat ik bij hem ben is hij net onder een rots gedoken en komt er niet meer uit. Frank riep gisteren nog dat er geen mantis shrimps op Bonaire zijn. Wel dus. Ook de triggerfish zijn opvallend. Op de terugweg zie ik Rainy en Trent achter iets aanzwemmen met de camera maar ze zitten me te hoog dus het zal wel. Als ik even later kijk zwemmen ze nog steeds achter iets aan en word ik toch nieuwsgierig. Ik ga omhoog en zie ineens de kenmerkende vleugels van een Eagle Ray. Tja, een Eagle Ray is een Eagle Ray en dus ga ik ook omhoog en zwem er drie seconden later ook achter aan. Als hij het zand in duikt blijf ik rustig hangen om er naar te kijken. Zo rustig dat hij zelf dichterbij komt en zelfs in mijn aura komt zitten. Hij zwemt met zijn koppie vlak langs mij en even denk ik dat hij tegen me aan gaat zwemmen. Maar hij zwemt rustig langs alsof hij alleen even hallo wil zeggen. Hij draait nog een rondje, zwemt nog een keer langs en zwemt dan weer rustig verder. Het duurt even voor ik me realiseer hoe gaaf dit is. Zeker als Rainy een mooie foto gemaakt blijkt te hebben.

We bestempelen dit als einde van onze duik en gaan bij de boei richting de kant. Ik mis echter de koraalculturen maar denk dat ik me waarschijnlijk vergis en deze dieper zitten. Als we onze hoofden boven water steken blijkt dat ik me niet vergist heb, we zitten te vroeg en moeten een boei verder. Een stuk langs de kant zwemmen dan maar om er uiteindelijk wél op de juiste plek uit te gaan. Spullen uit en richting Djambo waar we ons omkleden en klaarmaken voor de avond. Daar lees ik slecht nieuws op Facebook in verband met het plotseling overlijden van een hardloopkennis. Het raakt ons meer dan we denken. We hebben BBQ vanavond en er gaan burgers, kipspiezen en worst op het vuur. Satesaus er bij, beetje brood en een beetje sla, helemaal prima. Het is het niet maar het voelt als de laatste avond. Als alles op is en iedereen uitgegeten ga ik met Rainy nog een ijsje halen. Heb ik gelijk mijn stappen weer gemaakt. Terug zijn de meesten al naar bed en eerlijk gezegd ben ik ook wel een beetje moe. Morgen nog lopen als Frank Formule 1 kijkt en dan bedenken waar we onze laatste duiken gaan doen. Pfff, de laatste alweer. Ik wil niet naar huis.

DAG 13
En daar is hij weer, de laatste volle vakantiedag. Alsof ik er volop van wil genieten nu het nog kan word ik om 6:00 wakker. Ik besluit echter om in bed te blijven liggen en als ik om 7:00 op mijn klokje kijk doe ik dat hardnekkig nog een keer. Pas om 7:45 sta ik op. Frank moet sowieso op, die wil formule 1 kijken en heeft om 8:15 met Trent afgesproken. Ik ga nog een rondje lopen. Of beter gezegd een heen en weertje. Toen we gisteren bij Foodies waren kwamen we onderweg er naartoe allerlei leuke ezeltjes tegen en de flamingo’s stonden hier dicht bij de weg, dus ik heb bedacht om daar op die weg een stukje te rennen. Kan ik tenminste rustig foto’s maken. Als Frank weg is eet ik mijn granola op en rij richting Sorobon en Foodies. Ik word niet teleurgesteld, nog voor ik bij Foodies ben blokkeert de ezelfamilie van gisteren al mijn weg. Ik stop want ik kan niet verder en moet wachten tot ze de weg vrijmaken. Dat doen ze terwijl ze naar me toe komen lopen en voor ik het weet heb ik een ezelneus door mijn raam. Helaas heb ik geen eten voor ze. Bij Foodies gooi ik de truck op de parkeerplaats en zie op het stukje zandvlakte een visarend zitten die met iets bezig is. Wauw, ik val echt met mijn neus in de boter. Voorzichtig pak ik mijn telefoon en maak wat foto’s. Daarna kom ik langzaam aan steeds iets dichterbij. Wat is dit gaaf, hij is zo bezig met zijn prooi, waarvan ik uiteindelijk kan zien dat het een koffervis is, dat hij me wel in de gaten houdt maar niet direct wegvliegt. Nog meer foto’s. Dan neemt hij toch het zekere voor het onzekere en gaat er vandoor.

Reden voor mij om te beginnen aan mijn loopje. Ik heb besloten 3,5 km heen en dan 3,5 km terug te lopen. Met natuurlijk onderweg de nodige stops voor ezeltjes en flamingo’s, als ik ze zie. Ook daar hoef ik me geen zorgen over te maken. Ik kom nog een ezelfamilie tegen met een veulen die ook om eten komen vragen. Meer dan een aai kan ik ze niet geven. Even later zie ik zelfs een kleine kudde met twee veulens, waarvan één echt het aller-, aller-, allerschattigste ezeltje dat ik ooit gezien heb. Deze is wel wat schuwer. Nog wat verder staat een eenzame ezel tussen de afvalbakken te scharrelen. Ook hij komt naar me toe lopen in de hoop op eten maar ook deze ezel moet ik teleurstellen. Als ik dat geweten had. Na mijn overdosis ezels en de visarend is het tijd voor flamingo’s. De bocht om in het water staan er genoeg. Niet zo dichtbij als gisteren, en ik ga zeker niet het gebied in want dat is ten strengste verboden, maar dichtbij genoeg voor de zoom van mijn telefooncamera. Ze hebben me wel in de smiezen want ze draaien snel weg en nemen alsnog extra afstand terwijl er toch zeker zo’n honderd meter tussen mij en de vogels zit. Ik laat ze verder, misschien straks op de terugweg. De terugweg die zich gelukkig niet zo ver meer aandient want het is warm. Deze kant van het eiland is sowieso wat warmer lijkt het en hier op de weg tussen de wildernis is er geen wind en geen schaduw.

Na 3,5 km ben ik blij dat ik kan keren en ik begin het al heel snel heel erg warm te krijgen. Zo warm heb ik het volgens mij nog nooit gehad en ik begin te denken dat dit misschien niet zo’n heel erg goed idee was. Hoe dan ook was het het zeker waard, maar een slecht idee desalniettemin. Ik ben niet eigenwijs en ga gewoon wandelen met af en toe een klein dribbeltje tussendoor. Op de terugweg maak ik nog wat foto’s van de flamingo’s en kom de ezeltjes weer tegen. Nog een aai en een zwaai maar ik blijf nu niet hangen, ik moet door, wil door naar ijskoud water dat ik in de auto heb liggen. Ik heb wel wat eten en drinken bij me maar het vooruitzicht om een bevroren flesje water in mijn nek te kunnen leggen doet me doordribbelen. En dat is precies wat ik doe als ik weer bij de auto ben, een inmiddels half bevroren fles water in mijn nek leggen.

Als ik wat ben afgekoeld rij ik terug naar Djambo, bak de laatste twee eieren en wacht op Frank. Dat duurt niet lang, de race is afgelopen, Max is derde geworden en Frank heeft genoten. Tijd voor onze laatste twee duiken. Omdat Trent met Frank meegegaan is en ik ging lopen is Rainy met René en Ingrid meegegaan om te duiken. Trent weet niet wat Rainy haar verdere plannen zijn en vraagt of hij een duik met ons mee mag maken. Natuurlijk mag dat, op één voorwaarde. Hij moet zeggen waar want Frank en ik kunnen niet kiezen. Het wordt Sweat Dreams. Ik zou denk ik een duikstek gepakt hebben waar we nog niet geweest zijn maar dit is ook prima.

We zijn de enige duikers vanochtend op Sweat Dreams. Er staan wat golven maar geen stroming. Dan is de vraag weer links of rechts. Ik denk rechts want vorige keer zijn we links gegaan, maar Trent zegt links, opnieuw prima, vandaag maakt het me niet zoveel uit. We zien gelijk een schildpad en zwemmen vervolgens rustig langs het rif. Ik kijk uit naar bijzonderheden maar meestal na twee weken heb je het meeste wel gezien, dus wat in de eerste dagen bijzonder is, is het nu niet meer. Het maakt het rif en de duik er niet minder mooi of leuk door, het blijft een mooie stek. Dan zie ik nog een schildpad. Wat een mooie, zijn schild is donker met een mooi patroon. Hij knabbelt aan het koraal en Trent filmt. Dat filmpje wil ik straks wel hebben. Weer een stukje verder zie ik een metaalachtig iets tussen het koraal liggen. Ik kijk voorzichtig of ik het kan pakken. Ik ben nieuwsgierig naar wat het is en sowieso hoort het daar niet. Het lukt me om het zonder schade aan mij of het koraal te pakken te krijgen. Het blijkt een duiklampje en hij doet het ook nog. In the pocket, een beetje compensatie voor mijn camera.

Na 40 minuten besluiten we om een stuk omhoog te gaan en terug te zwemmen. Trent hangt op de rand van het rif, Frank en ik zwemmen er net iets onder. Dan hoor ik Trent als een gek op zijn tank tikken, teken dat hij iets bijzonders ziet. Ik kijk omhoog en zie hem het gebaar van een haai maken. Ik geloof het niet, hij vergist zich. Zou hij weten dat hij het gebaar voor haai maakt? Of maakt hij gewoon een grapje? Hoe dan ook zit er iets, anders zou hij niet op zijn tank getikt hebben dus ik ga omhoog. Als ik bij de rand van het rif kom geloof ik mijn ogen niet. Ik zie een verpleegsterhaai liggen die zich net op dat moment omdraait en uit de voeten maakt. WTF, WTF, WTF? Ik heb het met mijn eigen ogen gezien en kan het niet geloven! Ik verbruik 30 bar lucht in 30 seconden. Gekkenhuis!

We zijn allemaal extatisch terwijl we verder zwemmen. Ik heb nergens anders mee oog voor, kan alleen nog maar aan de haai denken en wil het liefst ter plekke het water uit om verbaal uiting te kunnen geven aan mijn emoties. Er met Frank en Trent over praten en het straks natuurlijk aan de andere vertellen. Maar het belangrijkste is, hebben we bewijs? In al zijn opwinding heeft Trent twee foto’s gemaakt voordat de haai wegzwom. Dus ja, wellicht hadden we gehoopt op meer beeldmateriaal maar we hebben bewijs. Ik had hem daar nooit verwacht en dat op onze laatste duikdag. En wij, en iedereen overigens, maar zoeken op Andrea II. Zo zie je maar weer. Wat een dag trouwens, eerst die visarend en nu weer een haai. Eenmaal aan de oppervlakte is het feest compleet en bekijken we de foto’s. Yup, dat is een haai. Check!

Trent gaat terug naar het appartement om Rainy op te wachten, wij rijden naar Salt Pier voor onze laatste duik. We moeten de tijd in de gaten houden, niet in de laatste plaats omdat je 24 uur voor het vliegen niet meer mag duiken, maar ook vanwege het feit dat we de zonsondergang willen zien en het is al 14:00 geweest. We wachten dan ook niet te lang en gaan het water weer in, voor de laatste keer deze vakantie. Als ik onder water ga heb ik een schildpad onder mijn kont, en als we om ons heen kijken tellen we er nog vier. Salt Pier is altijd prijs. We zwemmen naar de pijlers en werken ze één voor één af als we bijna alle highlights van de vakantie voorbij zien komen.

Een prachtige platvis die mooi blauw gekleurd is. Zodra hij op de rots gaat liggen wordt hij wit. De grootste papegaaivis die ik ooit gezien heb, daar zou een hele familie een week van kunnen eten. Een tarpoon met een verstekeling, twee schorpioenvissen, mijn lievelingsgarnaal in de anemoon, een vis tussen de rotsen die zijn bek laat poetsen door een rood-witte garnaal, drie barracuda’s, en op de terugweg nog een zesde schildpad. Ik mis eigenlijk alleen een octopus en een murene. Dan zit het er weer op en komen we voor de laatste keer het water uit. We halen de setjes gelijk los en uit elkaar, lood uit mijn pockets en ademautomaat apart van het vest. We rijden naar AB Diving waar we alles spoelen, het lood teruggeven en ons afmelden. Nog even afspreken voor morgen voor het terugbrengen van de auto en wegbrengen naar het vliegveld en terug naar Djambo. Daar douchen we en kleden ons om. We doen nog één drankje bij de bar en dan gaan we met Rainy en Trent naar Ingridiënts. René en Ingrid gaan hun laatste avond samen eten. Het is Dia di Boneiru dus het is heel druk in het centrum. Gelukkig hebben we er weinig last van en zijn we ruim op tijd in het restaurant om de zonsondergang te zien. Wat gaat dat toch altijd razendsnel maar ik maak een paar mooie plaatjes. Ondertussen bestellen we wat te drinken. Ik doe eens gek, ik bestel een Pornstar Martini, mét alcohol. Die heb ik nou nog nooit in mijn leven gedronken maar voor alles moet een eerste keer zijn en vandaag lijkt me om meerdere redenen wel een goede dag. Hij is lekker. We eten vooraf truffelpasta uit de kaas en ik deel een ribeye met Rainy, en Frank vis met Trent. Nog een laatste toetje en dan is het bedtijd. Morgen spullen pakken, met onze ziel onder onze arm lopen tot 16:00 dat we bij AB Diving moeten zijn en dan is het bye, bye Bonaire.

Onze laatste echte volle dag. What a day, what a day!

DEPARTURE DAY
Oftewel de ‘ziel onder je arm’ dag. Maar eerst gaan we nog een rondje hardlopen. Gewoon omdat het nu nog kan en omdat we nog een paar nieuwe oude schoenen hebben we die aan de wilgen willen hangen. Ik treuzel met opstaan en Frank begint alweer te mopperen, terwijl hij rustig aan vast wat duikspullen klaarlegt om nog een beetje te drogen en straks in te pakken. Ook ik begin vast wat spullen klaar te leggen terwijl ik mijn hardloopkleding aantrek. Gauw nog een boterham met pindakaas er in, oude schoenen in het rugzakje en we kunnen op pad.

Het waait iets harder dan de andere dagen lijkt het en het is bewolkt maar niet minder warm. Van de drukte van gisteren van Dia die Boneiru is weinig meer te merken op wat schoonmaakwagentjes na. Na twee kilometer sjuffelen komen we bij de boom waar we onze schoenen ingooien. Ze hangen mooi naast die van mij van twee jaar geleden. We lopen nog een stukje verder naar het einde van de Boulevard en dan weer terug. Het is écht warm. Niet zo warm als dat ik het gisteren had maar toch.

Eenmaal terug bij Djambo even snel afspoelen in het zwembad en alvast een gedeelte van de koffer inpakken. Dan rijden we naar The Dock voor ontbijt. Ze hebben American Pancakes die ik aanvul met een bakje yoghurt. Frank gaat voor het Continental Breakfast maar dat blijkt meer dan hij dacht. Veel meer. Ik moet er om lachen. Na het ontbijt rijden we toch nog even naar Seru Largo waar ik twee jaar terug van de trap gevallen ben na een vechtpartij met een gestoorde gast. Ik heb nog steeds een deuk in mijn bil er van, letterlijk. Even de negatieve vibes inwisselen voor goede vibes.

Van daaruit weer terug naar het appartement en nu pakken we de rest in op een paar dingen na. We hebben nog twee uur dus we rijden naar Windsock. Plan was om daar te lunchen maar na het ontbijt is er niet veel trek meer dus wat drinken is voldoende. Tenminste, een heel klein snackje in de vorm van een bakje zoete aardappel friet moet kunnen. Een lekkere mango milkshake maakt het compleet. Als ze even later met een hele grote bowl friet aankomen waar je met zes man van kan eten moet ik even slikken. Dat was niet de bedoeling! Nu kan Frank lachen. We maken onze tijd vol en rond een uur of drie rijden we terug, nu om écht de laatste dingen te pakken. Tik, tak, tik, tak, tik, tak. De klokt loopt door.

Als alles ingepakt is springen we nog één keer het zwembad in waar Rainy, Trent, Ingrid en René ook al zijn. Ingrid en René vliegen met KLM en gaan drie uur later weg. Rainy en Trent blijven nog een paar dagen langer. Om half vier gaan we er uit en maken we ons klaar. Overgebleven etenswaren gaan naar Rainy en Trent, net als de bussen insectenspray, de koffers rijden we naar de auto en dan komt het moment van afscheid. Dikke knuffels en de belofte om contact te houden en elkaar ergens weer te zien en dan springen we in de auto en rijden naar AB. Daar mogen we de auto achterlaten en worden we met het busje naar het vliegveld gebracht. De hele 5 minuten rijden. Op het vliegveld zijn we snel door de incheck, Security en douane en begint het lange wachten. Wachten op het boarden, wachten op vertrek, wachten gedurende de vliegreis en na een lange vlucht op Schiphol wachten op de koffers.

De vlucht gaat verder zonder bijzonderheden, de jankende baby, de dame die ongewild het lampje midden in de nacht aandeed terwijl ze sliep en de man achter mij die het touchscreen als dartbord gebruikte niet meegeteld dan. Ik pers er nog een filmpje uit voordat ik moe ben en wat probeer te slapen. Dat lukt voor geen meter. Frank heeft het sowieso al opgegeven en kijkt Netflix op zijn I-pad. Ik heb die ook klaarliggen, net als een puzzel, maar ik kan geen van beiden opbrengen. Een paar uur later zie ik het licht worden buiten en dan gaan we toch ineens landen. Eenmaal thuis is het douchen, nog een beetje slapen, wassen, boodschappen doen en al die andere dingen die je in je dagelijkse leven doet als je gewoon thuis bent. Ik ben de rest van de week gelukkig nog vrij maar de vakantie is officieel over.

Hoogtepunten? Te veel om op te noemen maar zeker de haai, het door mijzelf gevonden zeepaardje, de ostracods, de twee close encounters met een eagle ray en de top van de Brandaris. Dieptepunten eigenlijk maar twee, de 32 meter onderwater niet meegeteld. Het vollopen van de camera en het feit dat ik mijn fotostandaardje verloren ben. Dat laatste is alweer verholpen want er ligt een pakketje op me te wachten thuis met een nieuwe, die kon ik nog net ergens online vinden. En dat eerste verhelpen we ook wel weer tegen de tijd dat we een nieuwe trip boeken. Niets is voor eeuwig zeg ik altijd maar. Of aan alles komt een eind. Zo ook aan deze heerlijke vakantie.

Next destination? Somewhere, someplace…

Ergens in januari 2018 aan het begin van mijn trailcarrière. Was het de Polar Bear Trail? Hoe dan ook, we starten door van een heuvel af een weiland in te rennen. Het had de dagen ervoor geregend maar nu was het droog. Sterker nog, er scheen een lekker zonnetje. Prachtig weer voor een trailtje. Maar nog geen kilometer onderweg, onderaan die heuvel, wat denk je? Een modderpoel waar een gemiddeld varken een moord voor zou plegen. Een modderpoel die je met geen mogelijkheid kon ontwijken want prikkeldraad links, prikkeldraad rechts. Er zat maar één ding op en dat was dwars er doorheen. Tot boven de enkels trok de superzuigende modder de schoenen van mijn voeten. Links kon ik met beleid en krom getrokken tenen nog vast houden, rechts was ik kwijt en moest ik terug zoeken. De resterende 20 km heb ik met chagrijn op mijn gezicht afgelegd. Ik heb een hekel aan natte voeten en dat was de start van mijn ‘ik háát trailen’ fase. Ik kreeg tevens de bijnaam ‘Moppertrailsmurf’. Inmiddels weet ik beter, maar hou nog steeds niet van natte voeten.

Trail des Fantomes in het Ourthegebied in de Belgische Ardennen. Frank en ik lopen de 42 km. Niet voor de eerste keer dus ik weet wat ik kan verwachten. We moeten een steil stukje heuvel af. Het heeft geregend en het stuk is glad en modderig. Ik ga voorop, pak mijn stokken die ik stevig in de modder plant en voetje voor voetje die ik overdwars neerzet, net als bij het skiën, ga ik heel voorzichtig de heuvel af. ‘Je moet je voeten recht zetten, daar zijn ze voor gemaakt. Het profiel zorgt voor grip dus je kan gewoon naar beneden lopen’, roept Frank die wellicht vindt dat het te langzaam gaat. We kennen elkaar al jaren, ik ben normaal gesproken eigenwijs maar vaak trap ik er toch weer in en luister naar hem. Ook nu besluit ik hem de voordeel de twijfel te geven en zet ik de volgende pas mijn voet recht naar beneden. De grip onder de schoen doet zijn werk maar de modder werkt harder. Ik glij uit en lig met de volledige lengte van mijn rechterbeen in de modder. Dank je lief, goede tip! Volgende keer doe ik het weer op mijn manier, goed?

Devils Trail Loonse en Drunense duinen. Dé plek in Nederland om midden op de dag in hartje zomer te oefenen als je ooit de Marathon des Sables wil gaan lopen. Bloedheet maar vooral veel zand. Zand dat zich uitstekend leent om door de kleine poriën van je hardloopschoenen heen te laten glippen, en vervolgens haar weg door de mazen van je sokken heen weten te vinden. Met als gevolg dat je schoenen, je sokken en respectievelijk je voeten vol met zand zitten. ‘Nou ja, dat klop je er dan toch ook gewoon weer af?’ Als je voeten droog zijn wel ja, maar als ze lekker 13 km hebben zitten zweten in je schoenen zijn ze nat. En dan heeft zand de vervelende onhebbelijkheid om te blijven plakken. Had ik al gezegd dat ik naast een hekel aan natte voeten ook geen fan van zand tussen mijn tenen ben?

Iedere willekeurige trail. Als het geregend heeft stap je onvermijdelijk ergens een keer in een plas. Als het droog is krijg je onvermijdelijk zand of aarde aan je benen. Als je moet klimmen gebruik je onvermijdelijk je handen. Als je valt lig je onvermijdelijk in de viezigheid. Als je een korte broek of korte mouwen hebt loop je onvermijdelijk door gras en struiken. En als je nodig moet, dan zal je onvermijdelijk op je hurken moeten en je behelpen met een zakdoekje. Als je die tenminste bij je hebt. Ik herinner me een gevalletje van niet. Lang leve een plant met grote bladen. Je kan niet trailen en niet vies worden.

Vooruit, de uitsmijter. Februari 2025. Ik loop van Hoek van Holland naar Den Helder. 2 dagen en 2 nachten non stop lopen, in totaal 236 km in bijna 52 uur. Niet slapen, niet douchen, geen tandenpoetsen, naar de wc ging dan over het algemeen nog wel op een echt toilet maar soms ook niet en wel shirtjes en schoenen gewisseld maar geen broeken of ondergoed. Ook vooral zweten in de zon maar ook lopen in de regen. Als ik eindelijk in Den Helder aangekomen ben waar vrienden mij weer naar huis zullen brengen, heb ik al een tijdje een regenbroek over mijn hardloopbroek aan. Ik wil de auto in stappen als ze me vragen of ik mijn regenbroek en jas niet uit wil doen. Ik trek aan het elastiek van mijn broek en de walm die er uit komt heeft iets weg van de geur van een 3 jaar oude zombie die gestorven is aan een virus en in een nat moeras in de zon heeft gelegen. ‘Nee dank je, ik hou mijn broek wel aan en kleed me thuis wel om.’

Van trailen word je vies, het is de waarheid, ik kan er niks anders van maken.

Het eerste waar je tegen aan kan lopen als je de weg inruilt voor een bospad is dat je ineens andere spieren gaat gebruiken. Voor je lijf is het dus een beetje alsof je begint met hardlopen. En nee, als je veel krachttraining doet en misschien nog andere sporten zoals het op dit moment zeer populaire Hyrox of Gymraces, geef het beestje een naam, zal je daar minder last van hebben. Maar ben je gewend om gemiddeld 3:45 de kilometer over de afsluitdijk te lopen, dan zal een kronkelig bospad toch een iets ander effect op je lichaam hebben. Rustig aan dus. Niet alleen in snelheid, dat zeg ik wel vaker, maar vooral ook in kilometers. Langzaam opbouwen is dus het devies. Begin gewoon eens met 10 km en bouw dat uit naar 15 km, 20 km, 30 km en eventueel daarna verder als je dat wilt.

Trailblessures. Om even terug te komen over die boomwortels. Een ongeluk zit in een klein hoekje en even los van de spieren en spierpijn is bij het trailen de meest voorkomende blessure het zwikken van een enkel. Ik zeg bewust blessure, want diezelfde boomwortels zijn over het algemeen in 99% van de gevallen verantwoordelijk voor het van dichtbij inspecteren van de ondergrond. Daar komen vaak ook de schaaf- of blauwe plekken vandaan, maar dat beschouw ik niet echt als een blessure. Dat hoort er gewoon bij als je gaat trailen. Als je niet minstens één keer gevallen bent heb je niet getraild zeg ik altijd. Niet dat ik zelf er iedere keer bij ga liggen overigens, maar ik heb het vaak genoeg gedaan, soms zelfs meer dan één keer. Of in elk geval bijna.

Maar die enkel is vervelend. Meer dan vervelend. Doet zeer, duurt even een paar weken, blijft vanaf dat moment altijd een zwakke plek maar meer nog geeft het een deuk in je zelfvertrouwen. Vaak is de mentale schade in de vorm van angst om weer door je enkel te gaan erger dan de fysieke schade aan de enkel zelf. Die eerste duurt namelijk veel langer. Vooral als je hardleers bent zoals ik en te snel weer vol gaat lopen en dan bij de eerstvolgende race wéér door je enkel gaat omdat die nog niet sterk genoeg is. Maar daar hebben we het maar niet meer over. Kan je er wat aan doen om het te voorkomen? Ja en nee. Helemaal voorkomen doe je het nooit. Want ook al kijk je nog zo goed uit waar je loopt, die krengen zijn verraderlijk en hebben jaren de tijd gehad om hun ‘ik ga jou eens even lekker laten struikelen’ techniek te perfectioneren. Je kan wel de eventuele schade beperken door veel balansoefeningen te doen. Bijvoorbeeld op één been je tanden poetsen. Niet alleen leer je snel corrigeren als je je balans kwijt dreigt te raken, maar je maakt je enkelbanden sterker. Overigens heb ik het over boomwortels, maar vlak ook losse keien en takken of vooral je eigen voeten niet uit. Die kunnen er ook wat van.

Natuurlijk kan je nog meer nare dingen oplopen als je valt. Gebroken ledematen, verrekte banden, gescheurde spieren, you name it! Kan je er allemaal gratis en voor niks bij krijgen naast die schaafwonden of blauwe plekken. Je weet alleen nooit van tevoren wat het wordt. Een soort trail-surprise ei. Die deuk in je ego krijg je er, net als de chocola, altijd bij, wat er in het gele bolletje zit is een verrassing. Eén en ander afhankelijk van je snelheid, je omgeving en de inclinatie van je ondergrond. Een rotsige helling heeft iets meer kans op vervelende gevolgen dan een bladerbed in het bos in de herfst, of een zandduin. Net als naar boven klauteren iets minder risico met zich brengt dan de heuvel naar beneden denderen.

En ook als je niet valt moet je rekening houden met schrammen, wondjes, bulten, prikken en bijten. Grijpgrage dorens, irritante brandnetels, weerbarstige takken, niet willen wijkende boomstammen, bloeddorstige muggen en monsterlijke dazen die het allemaal op jouw sappige kuitjes en/of spekkige armpjes voorzien hebben. Noemen we dat dan wel blessures? Nee joh, dat is stoer! Dat noemen we oorlogswonden en laat zien ‘how tough you are!’ ‘Maar dan valt het toch wel allemaal mee met die blessures? Beetje rustig opbouwen en zorgen dat je niet valt. Check!’

Tja, als je het zo bekijkt wel. Ik heb het alleen nog niet gehad over die ene blessure. En ja, die bestaat ook gewoon op de weg. Hij heet zelfs hetzelfde maar toch vind ik hem anders. Ik heb het over de blessure door overbelasting. Waarom is deze dan anders? Zoals gezegd, trailen doe je langzamer en veel ontspannender. Bovendien heb je veel minder eenzijdige belasting en gebruik je je spieren dus met veel meer variatie en ook nog eens veel (meer) andere spieren. Maar daar zit dan ook het gevaar. Want de overbelastingsblessure bij trailen is een sluipmoordenaar. Als jij namelijk wekelijks 10 km, 20 km of zelfs 30 km gaat lopen zal het allemaal wel goed gaan. Maar trailen leent zich bij uitstek om ultra’s te gaan lopen. En voor wie het niet weet, een ultra is alles boven de 50 km, alhoewel de meningen verdeeld zijn en sommigen alles boven de marathonafstand al een ultra noemen. Ik ben overigens van kamp 50+ en daar bedoel ik niet mijn leeftijd mee.

Anyway, het gevaar zit hem dus in die ultra’s, vooral als die steeds verder zijn. Heb je net als ik een pleurishekel aan krachttraining en ga je regelmatig een ultra lopen, dan gaat zich dat een keer tegen je keren. Want bij een ultra heb je altijd wel ergens een pijntje, of twee, of drie, of meer naarmate je afstanden langer worden. Dat is normaal, dat hoort er bij. Met het risico dat je op een gegeven moment niet meer weet of een pijntje nou komt omdat je er net 100 km op hebt zitten, of omdat die rechter bilspier of dat linker kuitspiertje nu een beetje overbelast begint te raken. Gebeurt dat één keer dan trekt dat wel weer recht, doe je dat drie keer per jaar dan komt er een moment dat dat spiertje ook op 30 km al vervelend begint te doen. Een (ultra) trailer is bovendien heel erg goed in het negeren van pijn(tjes) en dan komt daar ook dat moment dat je fysio dat gevreesde labeltje pakt en keihard op je kuit of je bil plakt. Blessure! Overbelast! Zit je daar met je peen en uiengezicht je af te vragen waar dat nou ineens vandaan komt. ‘Ik snap er niks van, vorige week liep ik nog een tachtiger. Nergens last van.’ Echt niet?

Dus, als je niet van peen en uien houdt en wel graag langere afstanden wil lopen, dan zit er maar één ding op en dat is krachttraining. Helaas, het spijt me. Ik kan het niet mooier maken dan het is. Vallen en alles wat daar bij hoort is nagenoeg niet te voorkomen, gaat gewoon een keer gebeuren, wat zeg ik, gaat meerdere keren gebeuren, dat enkeltje is pure pech en kan je de schade beperken maar overbelasting doe je toch echt zelf. Do as I say, don’t do as I do en doe dus aan krachttraining of hou het bij kortere afstanden. (Ik beken, ik doe het nu toch ook maar. Je moet er wat voor over hebben en ik word er ook niet jonger op.)

Blessures bij trailen zullen naar verwachting dan ook minder vaak voorkomen, maar helemaal zonder zal het niet zijn. Dat is de harde realiteit en heb je rekening mee te houden. En ach, is dat niet bij alles zo? Het blijft een sport, het blijft niet zonder risico, je moet er wat voor doen en het hoort er allemaal bij. Maar het valt wel mee toch? Op de weg is de kans een stuk groter dat je ergens last van krijgt of erger nog, bijvoorbeeld aangereden wordt. Als je valt is het asfalt een stuk harder en bovendien loop je op de weg het risico om door een hond gebeten te worden. Heb je allemaal niet als je gaat trailen.

Which reminds me, had ik het al gehad over wolven, roofvogels, koeien met grote hoorns of teken?

Op vrijdagochtend eerst met de auto naar Den Helder. Den Helder, Den Helder, waar ken ik dat ook alweer van? Ben ik daar niet eens een keer naar toe gerend? Seems like a lifetime ago. De rit gaat soepel en voor we het weten staan we met onze bolide op de boot naar de overkant. Het is nog geen half uurtje varen en je kan de overkant makkelijk zien liggen. Frank heeft trek en eet wat uit het restaurant. Mijn oog valt op een zakje chocolaatjes in de vorm van ‘Texelse schaapjes’. Puur toeristenvoer natuurlijk maar ik weet nu al dat ik die op de terugweg ga kopen. Eenmaal aangekomen op het eiland is het nog een klein eindje rijden naar ons hotel in De Koog. We zijn vroeg maar kunnen al wel inchecken. Maar eerst even lunchen want dat hebben we nog niet gedaan. Een lekkere pinsa met zalm. Niet te veel want we gaan vanavond chique uit eten.

Na de lunch en nadat we onze tas op de kamer hebben gedumpt maken we een wandeling richting het centrum. Ik wil nog een rondje hardlopen maar met een volle maag is dat geen goed plan dus daar wachten we nog even mee. Het centrum is een kilometer verderop. Nou ja, centrum, er is welgeteld één winkelstraat waar alles samenkomt. Vooral een mix van souveniers- en kledingwinkeltjes en restaurants. Ik leer dat De Koog een badplaats is en het lijkt inderdaad wel een beetje op Scheveningen. Zelfde sfeertje. We zijn er binnen no-time doorheen terwijl we tussen de voornamelijk Duitse toeristen laveren en lopen daarna naar het strand. Nee, geen zeehonden te zien.

We pakken dezelfde weg terug alleen nu neem ik de tijd om alle winkels even in te lopen en gelijk een item voor onze vitrinekast te scoren. Het wordt een kitscherig klein sneeuwbolletje, natuurlijk met een schaap er in. Je bent op Texel of je bent het niet en Texel staat voor mij gelijk aan schapen. Terug in het hotel hangen we een beetje rond tot het vijf uur is en dan kleden we ons om voor het rondje. Het is altijd maar weer afwachten waar je uitkomt als je een route maakt in onbekend gebied. In dit geval is het vooral bos en duin en ik heb er ook nog een stukje strand in geplot. Al met al een prima rondje om even de omgeving te verkennen. We kleden ons om en drinken nog wat en rijden dan naar Den Hoorn waar we om 19:00 bij Bij Jef gereserveerd hebben.

Frank wilde lam eten. Texels lam want je bent op Texel of je bent het niet. Was Google vroeger mijn beste vriend, heb ik hem ingeruild voor ChatGPT en die wist mij de beste plekken om lam te eten te vertellen. Bij Jef was daar één van. Eigenlijk wilde we morgen gaan maar toen zaten ze vol dus vanavond dan maar. Het blijkt een poepchique restaurant waar we genieten van een 8 gangendiner. En inderdaad, we krijgen ook lam. Eén miezerig lamskarbonade per persoon maar lam desalniettemin. Zo’n type chique restaurant dus. Maar eerlijk is eerlijk, het eten is heerlijk. We debatteren of we na afloop nog naar de vuurtoren willen om sterren te kijken of niet. Het is een half uur rijden en tegen de tijd dat we klaar zijn met eten is het twaalf uur geweest dus we besluiten het maar door te schuiven naar morgen

Morgen, als we fietsen gehuurd hebben om het eiland te verkennen. Tenslotte, je bent op Texel of je bent het niet en iedereen fietst hier. We komen er echter al gauw achter dat wij de enige debielen zijn die een normale fiets gehuurd hebben, de rest is allemaal elektrisch. Of zijn wij gewoon stoere Rotterdammers? Wij eten geen honing, wij kauwen op bijen, zo was het toch? Als Frank de ‘normale’ fietsen tussen de honderd elektrische fietsen geplukt heeft kunnen we op pad. Op pad richting de vuurtoren, want dat is het eerste doel. Zo’n 15 km schoon aan de haak en het zonnetje schijnt al aardig. Gisteren was het nog bewolkt maar vandaag is een stralende dag en de temperatuur loopt snel op. Ik heb na 7 km al een houten reet en begin te snappen waarom iedereen hier met een elektrische fiets rijdt. Ik denk weer aan die bijen en aan het 8 gangen menu van gisteren en trap dapper door. Lekker door de duinen, heuveltje op, heuveltje af en probeer me geen zorgen voor morgen te maken als we een 22 km rondje gepland hebben.

We fietsen langs een natuurgebied en door de duinen en het landschap is mooi. Qua wild is het vooral konijnen, fazanten en vogels, veel vogels. Kraaien, zeemeeuwen, grutto’s, musjes, snippen, schooleksters, gewone eksters en roofvogels. Ik kijk vanuit een automatisme uit naar reeën maar die zitten hier niet. Ook geen vossen, zwijnen of zelfs zoiets simpels als mollen. Wel een paar wilde paarden en schapen, veel schapen, had ik dat al gezegd? En lammetjes die je tegen betaling kan knuffelen. Lijkt me leuk maar geen tijd. Om de vuurtoren op te mogen moet je een kaartje kopen met een tijdslot dus het is uitkienen hoe laat we er verwachten te zijn. Dat wordt uiteindelijk 11:30. We klimmen de 118 treden van de vuurtoren omhoog en hebben een mooi uitzicht over het strand en het natuurgebied. Onderweg naar boven, of naar beneden zoals je wilt, lezen we over de geschiedenis van de vuurtoren en zijn rol tijdens de tweede wereldoorlog.

Vuurtoren? Check! Daar moet je geweest zijn want je bent op Texel of je bent het niet. Vanaf de vuurtoren fietsen we naar de andere kust van het eiland om daar langs het water naar Oosterend te fietsen. Aan deze kant zitten meer de weilanden met, jawel, schapen. Je verwacht het niet. We komen langs Cocksdorp als even later blijkt dat we niet helemaal de juiste afslag genomen hebben om langs het water te kunnen fietsen. We moeten dus doorsteken en even de dijk op en af. Het is een lang stuk rechttoe-rechtaan maar het is prima te doen. Het zou beter te doen zijn als we een elektrische fiets zouden hebben, maar die hebben we niet dus tja, we doen het er maar mee. Eenmaal in Oosterend nemen we even pauze om wat te drinken en een boterham met een kroketje te eten. Ook maken we plan de campagne.

Ik heb een nieuw doel en dat is de Texelse chocolaterie. Ik bedoel, je bent op Texel of je bent het niet, dus dan moet je ook naar de Texelse chocolaterie om chocolaatjes te halen nietwaar? Probleem is, die is in Den Burg en gaat om 17:00 dicht. Maar ik wil ook de oude vismarkt in Oudeschild en het het fort zien dat daar in de buurt zit. Uiteindelijk blijkt het allemaal relatief dichtbij en zouden we dat moeten redden, dus fietsen we eerst naar Oudeschild. Daar is een wielerevenement aan de gang. Toevallig, wij zijn ook op de fiets. De oude vismarkt blijkt niks anders dan een vreetschuur voor vis te zijn maar hij is morgen ook open dus misschien een ideetje voor de lunch morgen. We fietsen door naar het fort. Ook dat is niet wat ik dacht dat het was. Er is niet veel van over behalve een loopbrug, een tunneltje met een oude deur en de vorm van wat vroeger de muren geweest moeten zijn, nu begroeid met gras. Het standbeeld van een hert, die ze hier dus helemaal niet hebben, is nep en deels kapot. Het enige kanon dat er staat is dan wel weer grappig. Maar goed, je bent op Texel of je bent er niet dus deze kunnen we ook weer afvinken.

We kunnen door naar Den Burg, de hoofdstad van het eiland en dat merk je gelijk. Veel verkeer en het is een stuk drukker. We vinden de chocolaterie waar ik een heerlijke doos bonbons koop. Vriendelijke mensen ook. Sowieso vind ik dat op het eiland iedereen heel vriendelijk is. Dat zijn we ook wel eens anders gewend. Nadat de buit binnen is laat ik me verwijzen naar een lekkere ijssalon die zich in het centrum bevindt. Ik posteer Frank op een terras met een biertje en ga een ijsje halen. Niet bij dé ijssalon van het eiland, die zit bij de vuurtoren maar toen was het nog te vroeg, maar lekker genoeg. Na nog een drankje op het terras zijn we het zat en fietsen terug naar het hotel. Nog even langs de Jumbo voor een cola en een zak chips en dan heb ik er gewoon 50 km fietsen opzitten. En dat op een gewone fiets. Eat your heart out stelletje watjes op je elektrische fiets! Ik wou dat ik die ook gehad had.

Nadat we bijgekomen zijn kleden we ons weer om en wandelen richting het centrum waar we vanavond gaan eten bij de Taveerne. Goed aangeschreven en alsnog de lamsschenkel die Frank in zijn hoofd had toen hij zei dat hij lam wilde eten. Want je bent op Texel… je weet het inmiddels wel. Oestertje vooraf smaakt het lam heerlijk. Als toetje vier bonbons van chocolaterie Smidt, de concurrent van de Texelse chocolaterie en die een straat ernaast bleek te zitten. Ze smaken net zo goed. Shit, had ik daar ook een doos moeten kopen. Ik zie het al, we zullen nog een keer terug moeten voor in elk geval de bonbons, het ijs en toch die lammetjes knuffelen. Na het eten wandelen we terug en pakken de auto want nu gaan we wel naar de vuurtoren voor een mooie zonsondergang. Eenmaal daar zijn we niet de enigen. We lopen het strand op en ik schiet wat mooie plaatjes. Nu wachten tot het donker is om de sterren te zien. Dat duurt lang. Heel lang. Té lang. Het lijkt wel of het maar niet donker wil worden en aangezien we de volgende dag heel vroeg willen gaan lopen geven we het op en rijden terug naar het hotel.

Gek genoeg ben ik voor de wekker gaat alweer wakker. Het is al volop licht en het belooft weer een mooie dag te worden. Ook Frank staat op. Het is hem geraden want hij wilde zelfs nog vroeger opstaan dan dat ik had voorgesteld. Nog voor half zeven staan we buiten. Via de achteruitgang want de receptie is nog dicht. We beginnen aan onze route die begint over het ruiterpad. Ook dat kan ik niet zien tijdens het plotten van de route. Tenminste, het kan wel maar ik weet niet hoe. In het bos vinden we een alternatief pad dat parallel loopt, zo te zien iets van een kabouterpad voor kinderen gezien de beschilderde houten figuurtjes die langs de kant staan. Na het bos komen we weer uit in de duinen waar we vrijdag ook liepen, om een stukje langs het strand te lopen. Het is nu nog lekker maar het zal snel opwarmen. Het is wel heerlijk rustig op een verloren wandelaar met zijn hond na. Op het strand zien we zowaar weer het kopje van een zeehond boven water komen, maar helaas ligt er geen op het zand. Of misschien wel gelukkig want dat zou zomaar een slecht teken kunnen zijn.

Na het strand duiken we weer de duinen in en genieten we van de rondvliegende roofvogels en de rondhobbelende konijnen. En nee, nog steeds geen reeën te zien waar ik nutteloos naar uit blijf kijken. We pakken nog een stukje bos mee voordat we het strand weer opzoeken. Het begint drukker te worden en ook warmer nu dat de zon zich langzaam laat zien. In de zee zien we opnieuw een kopje opduiken en dat brengt de score dan toch op drie. Vanaf het strand gaan we nu dieper de duinen in en het uitkijkpunt wat een prachtig uitzicht geeft. We hebben heel wat duinen gezien inmiddels en toch is dit gebied weer nét even anders. Vanaf het uitkijkpunt het natuurgebied in en in de verte zie ik een paar wilde koeien staan. Leuk! Ik hoop dat we er dichtbij genoeg langs lopen voor een foto. Ik had me niet druk hoeven maken. Onze route voert er niet ‘ongeveer langs’ maar dwars er doorheen als blijkt dat ze vrolijk op ons pad staan. Sterker nog, het is even spannend want we kunnen nauwelijks afstand houden en je weet nooit wat ze gaan doen. Maar meer dan blijven herkauwen, blikken of blozen ze niet als we voorzichtig langslopen.

Eenmaal er voorbij rennen we weer verder als aan het eind van een langer stuk onze route ons naar links stuurt. Er hangt echter een lint en het blijkt afgesloten vanwege broedseizoen. Natuurlijk, het blijft trailen. We checken de rest van de route en als we rechtdoor lopen komen we er vanzelf weer op, en rechtdoor mag wel. Rechtdoor it is. Aan het eind van het pad pikken we de route dan ook weer op en gaan we naar rechts om langzaamaan weer richting hotel te gaan lopen. We moeten nu een stuk langs het fietspad waar we gisteren gefietst hebben maar gelukkig loopt er een onverhard pad parallel dus we hoeven niet al te veel over het asfalt. De laatste kilometers nog even door het bos die wat langzamer gaan. Frank is leeg en mijn poot doet zeer, maar ik had dit niet willen missen.

Terug in het hotel snel douchen en lekker ontbijten. Daarna alle spullen in de tas en uitchecken en rijden we naar Ecomare. Daar worden zeehonden en vogels opgevangen en we vallen met onze neus in de boter want er is net een presentatie begonnen. We krijgen uitleg over de zeehonden die daar momenteel zijn en hoe het hele proces loopt. Ik maak wat foto’s en als de presentatie klaar is bekijken we op ons gemak de zeehonden, de vogels en de exposities binnen. Na twee uurtjes hebben we alles gezien en wordt het tijd om naar huis te gaan. Maar eerst rijden we nog naar de viswinkel van gisteren om avondeten mee te nemen en een broodje voor onderweg. Ik zit nog vol van het ontbijt maar als we straks naar huis rijden krijg ik vast trek. Op weg naar de boot stoppen we nog even bij een boer om wat lamsvlees mee te nemen en ik krijg een handje wol mee om een keer uit te proberen of dat helpt tegen blaren bij een lange loop. Dan is de koek écht op en gaan we de boot op. De terugtocht gaat weer voorspoedig en voor we het weten zijn we weer in Den Helder en op weg naar het zuiden. Terug in Rotterdam hebben we zelfs tijd om nog boodschappen te doen en ons klaar te maken voor een nieuwe werkweek.

Texel. Het eiland van schapen, (Duitse) toeristen, elektrische fietsen en 65-plussers. Ik heb een heerlijk weekend gehad!

Wat heb je nodig:

• 3 bananen, het liefst een beetje bruin, overrijp, zacht en sappig. Prakt lekker weg.
• 225 gram tarwebloem
• 135 gram suiker
• 75 gram boter op kamertemperatuur
• 2 eieren
• 2 eetlepels bakpoeder
• snufje zout

Hoe maak je het:

• Verwarm de oven op 180 graden
• Prak de bananen fijn in een kom
• Zeef de tarwebloem, het bakpoeder en het zout in een andere kom
• Pak een derde kom, en mix daar de boter en suiker door elkaar, voeg daarna de eieren door elkaar tot een licht en luchtig mengsel
• Voeg de helft van het bloemmengsel en de helft van de bananen toe.
• Meng alles goed door elkaar
• Voeg de rest van het bloemmengsel en de bananen er bij en meng dat ook door elkaar tot je een gladde massa hebt
• Schep het beslag in een met bakpapier beklede bakvorm (als deze van metaal is) of zonder bakpapier als deze van siliconen is
• Bak in ongeveer 50 minuten gaar

Wil je hem nóg lekkerder maken? Dan kan je een handje rozijnen en/of een handje gehakte walnoten toevoegen aan het mengsel.

Natuurlijk loopt altijd alles anders. De 10 km valt niet. De start van de 10 is om 13:00 ‘s middags en dat wordt me veel te laat. Leiden is altijd lastig met vervoer en parkeren en als ik om 16:00 bij Linda moet zijn wordt dat niks. Laat maar dus. Dinsdag komt Marilene met een oneerbaar voorstel. ‘Zocht jij nog een startbewijs voor Leiden?’ ‘Voor de 10 of de halve?’ Het is voor de halve. ‘Leuk!’, zegt Lin. ‘Loop je gezellig met mij mee.’ Ik was al om toen Marilene vroeg of ik nog een startbewijs zocht. Ik ben ook zo moeilijk over te halen. Zo gezegd zo gedaan. Zondag samen met Linda meelopen, ik kan meerijden heen en na afloop gelijk mee naar haar en daar douchen en omkleden. Frank komt dan later nadat hij me afgegooid heeft ‘s ochtends en zelf een rondje gelopen heeft. Geregeld!

De enige consequentie is vroeg opstaan want we hebben om 8:00 bij de benzinepomp in Rijswijk afgesproken. Ronald gooit Linda daar ook af, Marilene rijdt ons naar Leiden. We zijn lekker op tijd, parkeren spontaan in de wijk en halen ons startnummer op. My name is Marleen, want dankzij haar en helaas haar blessure sta ik nu hier. Daarna droppen we onze tas en wandelen naar de start. We zijn gewaarschuwd door de organisatie dat het minstens 20 minuten lopen is naar de start. Eenmaal daar zien we Gaby, Ron en Leonie die we hartelijk groeten. Binnen no-time is het dan ook 10:00 en mogen we van start.

Het weer is ideaal en ik heb nul komma nul zin dus de prognose is goed. Ja, dat lees je goed. Als ik absoluut geen zin heb om te lopen, loop ik meestal per saldo eigenlijk altijd wel heel erg goed. Bovendien doe ik een lekker muziekje in mijn oren en gewoon gaan met die banaan. Lin heeft er ook zin in en gaat snel van start dus ik ben benieuwd of ik dit vol ga houden maar so far so good. Ik heb Leiden twee keer eerder gelopen en de route komt langzaamaan weer naar boven. Starten in de stad en dan al heel gauw de polder in, door een paar dorpen en dan naar het centrum. Het valt mee met de warmte en zeker in de polder hebben we een lekker briesje. Ik ben al snel in een opperbeste bui en loop lekker. Misschien wel omdat ik vandaag niks moet of hoef, alleen maar lopen. En natuurlijk wat foto’s maken onderweg. Ik heb Marleen beloofd dat we er een feestje van zouden maken dus ik kan het niet laten om als ik entertainment onderweg zie, lees iemand met een microfoon, in te fluisteren dat Linda jarig is zodat het omgeroepen wordt. Ze moet er om lachen.

Marilene gaat na een paar kilometer haar eigen tempo lopen en verdwijnt langzaam aan voor onze neus in de lopersmassa. Ik zie Rob, die langs het parcours foto’s staat te maken, eigenlijk iets te laat voor een goede foto samen met Linda, dus als we later langs een paar koeien lopen probeer ik het goed te maken door haar er op te zetten met de koeien op de achtergrond. Lukt niet helemaal maar de poging is lief bedoeld. What was I thinking? Alsof ik een hardloopfoto van ons samen van een professionele fotograaf goed kan maken met een selfie met wat koeien. Nou ja, je kan niet alles hebben. We hobbelen door als ik merk dat Linda het moeilijk heeft. Ze heeft wat last van haar maag en blubberbenen. Dat kan je soms hebben. Ik heb alleen een lamme poot maar die kan ik wel negeren. Maar samen komen we er wel.

Na de eerste helft komen we in iets meer bewoonde wereld. Dat betekent twee dingen. In negatieve zin het lopen over vooral klinkerstraten, in positieve zin heel veel supporters en gezelligheid van de dorpen waar we doorheen lopen. En daarmee ook weer entertainment met microfoons die allemaal moeten horen dat Linda jarig is. Zelf word ik natuurlijk steevast aangemoedigd als Marleen, because that’s my name! Ik tel ze en zal uiteindelijk op 16 uitkomen. Linda rent dapper door en ik blijf foto’s maken onderweg waardoor ik meer aan het intervallen ben dan gelijkmatig lopen. Het is lang geleden dat ik zo relaxt liep en vraag me toch wel af wanneer het moment van instorten komt. Dat moment blijft uit. Pas als we al weer lang en breed in Leiden zijn en op 18 km zitten begin ik mijn benen écht te voelen. Te voelen in de zin van dat ik mijn spieren voel want mijn lamme poot begon op 5 km al te zeuren. Conditioneel voel ik me prima. Ik ben niet eens buiten adem.

Ook heb ik geen enkele last van eventuele warmte. Bij de start hebben we een spons gekregen. Een experiment in het kader van duurzaamheid. Een spons bij de start omdat ze verder niet uitgedeeld worden op het parcours. Dat blijkt achteraf niet helemaal waar, maar in mijn geval maakt het niks uit. De spons blijft onaangeraakt tussen mijn startnummerband zitten, niet in de laatste plaats omdat ik geen zin heb om met een natte spons te lopen. Tja, dan heeft zo’n ding meenemen natuurlijk ook geen zin. Typisch ik. Ik sjouw mijn hele leven al van alles mee ‘voor het geval dat’ wat ik uiteindelijk nooit gebruik. Misschien moet ik daar ook eens wat bewuster mee omgaan. Maar dat is voor later, nu is het doel vooral naar de finish lopen.

Ik waag nog een poging om een mooi plaatje van Linda te schieten met een mooie poort op de achtergrond maar faal jammerlijk. Dan maar doorlopen. Ik dacht dat de finish ergens anders was, maar hij is gewoon waar hij altijd was. Tenminste, waar hij was de andere twee keer dat ik hier liep. Dus bruggetje over en langs de gracht om uiteindelijk te finishen. We hebben niet eens slecht gelopen al zeg ik het zelf. Net iets langzamer dan 10 km per uur. We nemen de medaille in ontvangst en gaan op zoek naar onze tas en naar Marilene. Als we beiden gevonden hebben wandelen we blij en tevreden terug naar de auto. We horen nog een ambulance met sirene ergens rijden maar dat gebeurt wel vaker tijdens zo’n loop.

We zijn onderweg naar huis als de eerste berichten ons bereiken. Een reanimatie van iemand die onwel geworden is. Een bekende waar ik contact mee heb liep er langs, blijkbaar is het achter ons gebeurd. Dan meer details. De persoon in kwestie is overleden. En tegen de tijd dat wij lang en breed gedoucht in de tuin zitten wordt er meer bekend. De leeftijd van het meisje dat pas 15 was, de afgelasting van de 10 km en de kidsrun en het besef dat wat als een goede dag begon voor iedereen, eindigt in verdriet en verslagenheid. Je hebt dit soort dingen niet in de hand, het kan overal gebeuren en het hardloopevenement zal waarschijnlijk niet de oorzaak zijn geweest maar toch. Het is hier en nu gebeurd en daar moet iedereen op zijn eigen manier mee dealen. Ik heb heerlijk gelopen en we hebben gewoon Linda haar verjaardag gevierd, maar we staan ook even stil bij het besef dat we ons gelukkig mogen prijzen en elkaar hebben want dat is niet iedereen gegund.

Ik wens de familie en vrienden van het meisje heel veel sterkte.

Eigenlijk ben ik mijn hele jeugd altijd wel verliefd geweest op allerlei ‘helden’. Idolen in allerlei vormen en maten, vooral stoere mannen die het kleine meisje in mij konden beschermen. Waarschijnlijk had ik toen al een vader complex. Dat mijn idolen zich altijd in een universum ver weg bevonden maakte niks uit. Ik hunkerde, droomde en fantaseerde er op los, maar wist diep in mijn hart wel dat het precies dat was, een fantasie. Op een gegeven moment kwam ik in de pubertijd en verruilde alle onbereikbare helden voor jongens die zich wel in mijn nabijheid bevonden. Die bleken overigens net zo onbereikbaar als de striphelden, acteurs of zangers want ik was wel verliefd op hen, zij zagen mij nooit staan. Aangezien die jongens dus ook niks werden, omdat de liefde altijd eenzijdig bleek, richtte ik mijn aandacht op een gegeven moment op andere ‘helden’. Leraren op de universiteit, de beveiligers van de discotheek (die in Spanje met échte pistolen rondlopen), you name it. Die laatsten hadden dan wel weer belangstelling voor mij maar meer vanwege mijn korte rokjes en diepe decolleté. Niet echt boyfriend material, dus ook daar zat mijn droomprins niet echt tussen. Ze waren wel stoer, dat dan weer wel. Uiteindelijk werd ik écht volwassen, liet het onbereikbare los en vond, lang gewacht stil gezwegen nooit gedacht toch gekregen, mijn held en grote liefde in levende lijve, die niet alleen heel toevallig iets stoers in de beveiliging deed, maar ook nog eens ook op mij bleek te vallen. En we leefden nog lang en gelukkig. Exit idolen!

Maar hoe zit dat dan? Zijn er dan geen mensen die ik bewonder? Natuurlijk wel. De fascinatie voor mensen die uitzonderlijke dingen doen, en ik toch als een soort held beschouw, is altijd gebleven. Ik word er niet meer verliefd op, ik sta niet meer uren in de regen te wachten om een handtekening te scoren, spaar niet meer alle foto’s en posters die ik in handen kan krijgen en lig niet meer nachtenlang te dromen van spannende avonturen waar hij me redt uit een gevaarlijke situatie. Maar als ik in de gelegenheid ben zorg ik zeker voor een handdruk en een foto. Met het volwassen worden is mijn definitie van ‘uitzonderlijke dingen’ daarbij ook veranderd. In een film spelen is leuk maar niet uitzonderlijk. Ik heb ooit anderhalf jaar in het Gooi gewoond. Daar kom je geregeld BN’rs tegen. Vriendinnen die bij mij logeerden stonden dan opgewonden aan mijn arm te trekken omdat ‘die en die’ in de supermarkt in de rij voor ons stond, terwijl ik nog nooit van de beste man of vrouw gehoord had. Maar ja, ik keek dan ook geen GTST. Nog steeds niet overigens. Misschien dat als Harrison Ford voor mijn neus staat of Arnold Schwarzenegger, mijn hartslag wel wat omhoog gaat, en ik ben ook zeker niet vies van Jason Momoa of Chris Hemsworth, met wie ik best wel een beschuitje zou willen eten (sorry Frank) maar mijn definitie van held is zoals gezegd veranderd.

Mijn helden richten zich de afgelopen jaren veel meer op mensen in de sportwereld, waarschijnlijk omdat ik daar zelf nu veel meer mee bezig ben. En het grappige is dat ik bij toeval of soms ook doelbewust deze mensen ook de laatste jaren echt tegengekomen ben. Bij een seminar, een bijeenkomst, een presentatie of een sportevenement. Helden in de vorm van Mark Tuitert, Dirk Kuyt of Bas Nijhuis, ook al heb ik niks met schaatsen of voetbal. En natuurlijk mogen, na 23 jaar paardrijden, Anky van Grunsven en bijvoorbeeld Willem Greve (springruiter van het Nederlandse olympisch team) niet ontbreken. Stuk voor stuk mensen die iets gepresteerd hebben en waar ik als Nederlander trots op ben. Of rasrotterdammer Herman den Blijker, mag natuurlijk ook.

Als het gaat om hardlopen heb ik het geluk gehad om helden als Abdi Nageeye en Bashir Abdi te mogen ontmoeten. Eliud Kipchoge ontbreekt helaas maar toen we de laatste keer New York liepen en een paar dagen daarna op het Empire State waren, stonden Evans Chebet en Sharon Lokedi, de winnaars van de marathon, ineens voor onze neus. Nelli Cooman staat steevast bij de start en finish van de Roparun, Robert Lathouwers heeft een paar Anita events verzorgd en Björn Koreman stond ineens bij een loopje in Vlaardingen. Ook één in de combinatie hardlopen met mensen die ik bewonder en het heeft een paar jaar geduurd, maar uiteindelijk lukte het me niet aan het eind maar wel aan het begin van de marathon met burgemeester Aboutaleb en onze eigen Lee Towers op de foto te staan. Daar had ik best een paar minuten van mijn eindtijd voor over. Net zo goed dat ik de hoop al opgegeven had maar ook Martin van Waardenberg en John Buijsman tegengekomen ben ooit. Ja, ja, ik weet, acteurs, maar in dit geval direct gerelateerd aan De Marathon. Of is dat smokkelen? En is het smokkelen dat ik een selfie gemaakt heb met op de achtergrond de koning en de koningin? En als ik nou zeg dat ik ze wel degelijk ook een handje gegeven heb? De laatste aanwinst is Pim Bijl. Afgelopen vrijdag bij zijn boekpresentatie van ‘De mooiste marathon’ wilde ik het boek sowieso hebben en leek het me leuk om bij de presentatie te zijn. Bovendien was ik vrij dus dat kwam goed uit. Hoe leuk is het dan om het boek te laten signeren en natuurlijk even ‘ik ben er nou toch’ op de foto te gaan?

Zo heb ik in de loop der jaren een aardige ‘collectie’ opgebouwd. Misschien niet een waar de fans op een veiling veel geld voor over zouden hebben, maar wel een die net een beetje cachet aan mijn sport- en hardloopactiviteiten geeft. Zover de mensen die enigszins bekend zijn. Want ik heb op de achtergrond ook een paar mensen die ik bewonder waar niemand wat vanaf weet. Die bij mij ook in de categorie ‘held’ vallen. En stiekem een beetje, op mijn eigen manier, misschien wel ‘verliefd’ op ben. Misschien niet mensen die uitzonderlijke dingen doen of gedaan hebben, maar die bij mij een speciaal plekje in mijn hart hebben. Omdat ze altijd bij de finish van de marathon klaar staan om mij de medaille om te hangen bijvoorbeeld, of omdat ze me destijds net dat duwtje gegeven hebben wetende dat ze er op de achtergrond stonden om me te steunen als ik zelf met iets onzinnigs bezig was en het moeilijk had.

Maar uiteindelijk staat er maar één bovenaan die mijn allergrootste held is, en dat de rest van mijn leven zal blijven. Ik heb na mijn eerste marathon een dankwoord voor hem geschreven. Ik heb hem nog eens nagelezen en kom tot de conclusie dat nu, ruim 11 jaar later er niks is veranderd. Ja, ik ben meer marathons gaan lopen en grotere afstanden, maar ook met dat gekke loopje van Hoek van Holland naar Den Helder heeft hij exact diezelfde dingen gedaan als destijds voor mijn eerste marathon. Lees het er maar nog eens op na en vertel me dat het niet klopt. En laten we eerlijk zijn…

…is dat nu niet waar ieder klein meisje van droomt als ze een held in gedachten heeft?

Ode aan Frank