De meeste mensen kunnen een marathon nog wel bevatten, en zelfs een 50 km hebben ze nog wel een beeld bij. Tot aan honderd kilometer moeten ze al wat langer over nadenken. Alles daar boven veroorzaakt die kortsluiting. 100 mijl, 200 kilometer of meerdere dagen achter elkaar langere afstanden lopen om een totale lange afstand te overbruggen. Als je je niet in dat ‘wereldje’ bevindt, zij het direct of indirect (omdat je getrouwd bent met zo’n gekkie), is het een ver van je bed show waar je je niks bij voor kan stellen. Ik kon dat ook niet, wist niet eens dat het bestond. Maar ja, die foute vrienden hé?

Zelf ben ik inmiddels in mijn denkwereld bij zo’n zogeheten multistage loop aangekomen. Dit jaar past hij niet in de planning, tenslotte zijn de vakantiedagen op de zaak ook niet oneindig, maar volgend jaar wil ik zeker een meerdaagse trail lopen. Ik weet ook al welke, maar dat hou ik nog even geheim. Hij moet namelijk wel georganiseerd worden en dat is elk jaar weer even afwachten. 

Voor nu ligt de lat op 160 km. Dan die multistage en om ons heen zou een volgende stap rond de 220 – 250 km liggen. Want als je 160 km kan, kan je ook 240 km. Dat is maar 50 mijl extra volgens de ultralooplogica. Gééééék, zou je denken. Daar heb je overigens helemaal gelijk in. In de wereld zijn er echter zat trails waar 500 km geen uitzondering zijn, of waar de hoogtemeters of de omstandigheden an sich killing zijn. Dat is voor ons dan weer ver van ons bed show. 

Een paar voorbeelden. De Ultra Trail du Mont Blanc is ‘maar’ 171 kilometer en loop je onder andere in Frankrijk, maar is wel dwars door de bergen dus er zitten een paar hoogtemeters in. Of the Badwater in Amerika. Een luttele 217 km maar als je pech hebt loop je in 40 graden door de woestijn. Of wat dacht je van de wat meer bekende Marathon des Sables? Slechts 254 km en dan ook nog over meerdere dagen. Maar ook hier weer extremen van hitte en kou, en vooral veel zandlopen. 

Dichter bij huis. Tussen die foute vrienden van ons zitten er ook een paar die zelf wat leuke routes bedenken. Routes van rond de 200 km waar we wellicht ooit wel eens aan zouden kunnen ruiken. Ze verzinnen er ook nog eens leuke namen bij. ‘3 Rivers of pain’ of ‘The dark world’. De uitdaging zit hem niet alleen in het lopen van zo’n route, maar ook in de weersomstandigheden, en soms zoeken naar de route, je verzorging onderweg en zeker ook dat het vaak een serie van vijf of zes is die je dan binnen een bepaald tijdsbestek moet lopen om een eervolle vermelding te krijgen op een zelfverzonnen scorebord. Ach ja, je moet het er maar voor over hebben.

En dan is daar ineens een ‘De luxe’ edition. Want een zelfverzonnen route van 220 km van Hoek van Holland naar Den Helder die je ‘De Duinhopper’ noemt, waarom zou je die niet uitbreiden? Gewoon lekker starten op de grens van België en Frankrijk en dan langs de kust alsnog naar Den Helder. Plak je er een slordige 300 km aan vast. Why not? En dan natuurlijk wel in januari of februari lopen, dan is de kans op slecht weer het grootst, en binnen de 120 uur, oftewel vijf dagen. Gemiddeld 100 km per 24 uur. Ineens heel dichtbij. Maar dat doet toch niemand?

Nee, wij gaan hem niet doen. Die oorspronkelijke Duinhopper is al iets dat de afgelopen twee jaar voorzichtig tot de verbeelding is gaan spreken, maar waarvan we tot op heden elke keer geconstateerd hebben dat dat toch écht nog een brug te ver is. Maar binnen die foute vrienden groep zijn er wel degelijk mensen die bedacht hebben dat ze dat wel gingen doen. Dan kan je eigenlijk maar één ding doen. En dat is ondersteunen op een of andere manier om er voor te zorgen dat de vriend in kwestie het haalt.

Dus heeft Frank bedacht om de nacht van zaterdag op zondag mee te gaan lopen. Zijn idee is rond de 60 km. De vriend in kwestie start op donderdagochtend en heeft er dan al ruim 200 km en 2,5 dag op zitten. Ik wil uiteraard ook wel mee maar ergens in mijn achterhoofd vraag ik me af of het slim is. Ik heb nog 160 km in de benen zitten, ik ben nog vermoeid, en moet over een paar weken de marathon van Tokyo lopen die ik toch echt ook niet geheel onbelangrijk vind. Ik twijfel. Als we een week eerder een vriendschappelijk rondje Oostvoorne van 17 km met de bende van ellende lopen weet ik het zeker. Ik moet helaas verstek laten gaan. Ik kom nauwelijks vooruit, mijn benen willen niet zo, ik ben doodop en zie het totaal niet zitten om 60 km te lopen en een nacht slaap over te slaan. Dat gaat dan niet goed komen met mij. 

Naarmate de week vordert voel ik me een stuk beter, loop ik een lekkere 12 km van het werk naar huis en vormt zich een ander plan. Ik zou natuurlijk wel overdag een stuk mee kunnen rennen. Een kilometer of 20. En als het écht lekker gaat doe ik misschien wel 30 km. Tenslotte moet ik toch ook een beetje afstand weer lopen voor Tokyo. Bovendien hoef ik dan zondag niet in mijn eentje want Frank gaat wel de nacht in. Haak ik rond 10:00 aan ergens tussen Hoek van Holland en Den Haag. ‘s Middags lekker op de bank, ‘s avonds een pizzaatje bestellen en dan Frank om 23:00 uur afgooien, waarschijnlijk in Meijendel. Prima plan!

Dat plannen altijd anders lopen, zeker bij trailrunnen, blijkt maar weer als alles omgegooid wordt en ik uiteindelijk om drie uur ‘s middags ergens in Rockanje instap. Het is zeikweer, het gaat allemaal niet snel en het wordt vroeg donker, waar ik natuurlijk weer geen rekening mee gehouden heb waardoor ik geen lamp bij me heb. Maar per saldo loop ik 20 km mee en zijn we nét op tijd thuis om toch nog een afhaalpizza te kunnen eten. Frank zet ik af om 23:45 in Maassluis en dan mag ik alsnog mijn bed in, zoals gepland. 

De vriend in kwestie zit dan net over de helft en is al 2,5 dag onafgebroken in touw en aan het hardlopen, met slechts een paar uurtjes slaap tussendoor. Hoe dan? Ik weet wel hoe, maar ik ben er nog niet aan toe. Weet ook niet of ik er ooit zin in zal hebben. Ik heb een paar uur mee mogen maken wat het met hem doet. Hoe hij er uitziet. Waar hij fysiek  last van heeft en waar hij mentaal tegen op moet boksen. De mens is wat dat betreft tot heel veel in staat, maar er is wel een verschil tussen gedwongen situaties en iets waar je vrijwillig voor kiest. Dat laatste is dan toch een kwestie van wilskracht en vele malen zwaarder dan als je geen keuze hebt. Ik heb het vaak genoeg gezegd als mensen me onlangs vroegen hoe ik in vredesnaam dacht 160 km te gaan rennen. En dat is met 200 km of met, in dit geval, 500 km niet anders. Je moet er niet over nadenken en het gewoon doen. Alhoewel er niks gewoons aan is, begrijp me niet verkeerd.

Maar één ding weet ik steeds zekerder naarmate we langere afstanden lopen, we meer extremere omstandigheden opzoeken, we meer en meer in het wereldje gezogen worden, onze kring van foute vrienden steeds groter wordt en vooral we onze grenzen steeds verder verleggen. Je moet wel behoorlijk gek zijn om dit soort dingen te doen. En toch is het me ook dit weekend weer absoluut duidelijk geworden.

Het kan altijd gekker!

Ik heb meerdere hardloopboeken in de kast staan. Sommige zijn interessant, sommigen zijn grappig, sommigen educatief en ja, ik heb er ook één of twee waarvan ik denk: ‘Nou, dat geld had ik me kunnen besparen!’ Maar nu heb ik een boek gelezen dat ik zelf geschreven had kunnen hebben. Net zo goed dat er mensen zijn die mijn eigen boek zo ‘herkenbaar’ vinden, is ‘Het hoofd weegt zwaarder dan de benen’ heel erg herkenbaar voor mij.

<Spoiler alert> Olivier Verhaege, de schrijver, vertelt zijn verhaal over twee jaar training vanaf het besluit tot aan het uitlopen van de Spartathlon. Een ultraloop van 246 km van Athene naar Sparta. Ik wist al van het bestaan van de race doordat Tobias, een medecursist van mijn training tot hardloopinstructeur destijds, deze ook ging lopen en wij, de rest van de cursisten uit de groep, hem toen gevolgd hebben. Ik liep toen maximaal een marathon en kon me geen enkele voorstelling maken van langere afstanden dan dat. Was me er eigenlijk niet zo bewust van dat het überhaupt bestond en dus ook totaal niet mee bezig. Ik zag een filmpje van Tobias finishen bij de voet van het standbeeld van koning Leonidas. Leonidas stond voor mij gelijk aan Belgische bonbons en dat was dat, maar gaaf dat hij het gehaald had, whatever ‘het’ dan ook precies inhield.

Maar goed. Het pad des levens loopt nooit waar je het verwacht en ergens tussen toen en nu ben ik ook wat je noemt ultramarathons gaan lopen. Ik geloof nog steeds dat het een soort luiheid van mij is. Bij die verre afstanden hoef ik niet snel en dat vind ik minder vermoeiend. Bovendien mag ik onderweg alles eten en drinken wat ik wil, vooral veel koekjes en chocola, en daar ben ik altijd wel voor te porren.

Terug naar het boek. Ik heb absoluut niet de ambitie om de Spartathlon te gaan lopen, al was het maar omdat er weer iets van een voor mij onmogelijke tijdslimiet aan vast hangt. Maar de afstand is iets waar ik nog wel over na wil denken. En desalniettemin heb ik natuurlijk recentelijk mijn eerste honderd mijl gelopen. Voor de alerte lezers onder ons, ‘eerste’ betekent inderdaad dat ik voornemens ben om er in elk geval nog een te lopen. 

Niet dat ik er specifiek voor getraind heb, maar ik heb natuurlijk wel een aantal zaken gedaan, lees gelopen, met in het achterhoofd die honderd mijl. Alle gedachten en gevoelens die ik in de aanloop maar vooral ook tijdens de loop gehad heb komen terug in de reis van Olivier. In sommige gevallen zelfs letterlijk als Olivier op het moeilijkste moment van de race denkt aan opgeven en uitstappen. Dan besluit hij dat hij gekomen is om de hele Spartathlon uit te lopen en niet een gedeelte er van. Uitstappen doet hij dan ook alleen als de tijdslimiet bereikt is of als hij te geblesseerd is om verder te lopen.

Terwijl ik het lees hoor ik mezelf zeggen op kilometer 130, in mijn eentje in het bos in de nacht tijdens het koudste uur en als ik eigenlijk alleen maar wil huilen, ‘Ik ben hier gekomen om honderd mijl te lopen, niet om 80, 100 of zelfs 125 km te lopen’. En ook het motto om alleen uit te stappen als de tijdslimiet bereikt is of als het medisch niet meer verantwoord is om verder te gaan heb ik vaak genoeg hardop uitgesproken. 

Maar ook zijn twijfels vooraf of hij er wel klaar voor is, waarvan ik zelf overtuigd was dat wij dat in elk geval niet waren, maar toch ook het vertrouwen had om er aan te gaan beginnen en de vastberadenheid om het te gaan halen. Niet dat ik dat aan iemand verteld heb want ik wil nooit wat jinxen. ‘Wisselgeld’ noemt Frank dat altijd. Ik ben zo’n irritant mens dat roept, ‘ik red het niet, ik kan het niet, ik heb niet getraind, ik zie het wel’, of alle varianten die je daar maar op kan bedenken, en dan vervolgens een PR loopt, of gewoon met twee vingers in de neus en/of iedereen er uit loopt. Dat is niet om op te scheppen of te doen alsof het niks is, maar puur bijgeloof van mijn kant.

Maar vooral treffend zijn de momenten waarop je in het midden van de nacht ergens in je eentje in de regen een lange duurloop aan het doen bent en het liefst lekker in je warme bed wil liggen. Dan vraag je jezelf serieus af: ‘Waar ben ik in godsnaam mee bezig?’ Eigenlijk hoor je dat nooit van andere ultralopers. Die hebben het alleen over avonturen beleven en hoe gaaf het is om op godvergeten plekken de elementen te trotseren op tijdstippen dat iedere vezel van je wezen zegt dat er iets niet klopt. ‘Je moet gewoon genieten van je loop’ wordt er dan gezegd. Of de gevleugelde uitspraak van vriend Olav ‘Trailen is leuk!’.  Dat is het meestal ook wel, maar soms ook gewoon echt niet.

Dus misschien heeft Olivier wel alle ongeschreven regels overtreden door openlijk een kijkje achter de schermen te geven wat er bij komt kijken als je een dergelijke tocht onderneemt. Wat je er allemaal voor moet doen en vooral ook voor laten. De bloed, zweet en tranen die het kost en dat het geen momentopname is maar dat het een reis is die maanden, soms jaren kan duren. Dat het niet aan komt waaien en dat er voor elk moment dat je heerlijk aan het genieten en lopen bent, er ook een moment tegenover staat dat je je hardloopschoenen in de vuilnisbak wil gooien en uit de grond van je hart roept ‘ik kap er mee, ik doe dit nooit meer!’

Ik heb altijd gezegd dat hardlopen uit drie elementen bestaat. Fysiek, conditioneel en mentaal. Bij de langere afstanden wordt vooral het mentale component steeds belangrijker, en dat is ook waar Olivier het over heeft. Natuurlijk moet je het vol kunnen houden, en doet alles na 50 km pijn, maar het gaat er om hoe je met die ‘pijn’ omgaat. Het gevecht met de spoken in je hoofd, het weerstaan van dat stemmetje in je hoofd dat maar één doel heeft. Jou te beschermen tegen jezelf en te zorgen dat je er mee stopt. En dan is daar die andere stem die zegt dat je een bikkel bent en door moet lopen tot de finish. Tot je je doel behaald hebt en je grens weer verlegd. Ik weet eerlijk gezegd niet welke stem de engel en welke stem de duivel is. Maar als je wil weten hoe dat werkt, dan heeft Olivier dat heel goed weten te beschrijven.

De afstand van een ultraloop is geen 50 km, 100 km of zelfs 246 km. Het zijn de centimeters tussen je oren!

https://olivierverhaege.be